<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X24n0469"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 469 金刚经補註</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 469 金刚经補註</title> <author>明 韩巖集解 程衷懋補註</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> </editionStmt> <extent>2卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">24</idno>.<idno type="no">469</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2023-11-07 16:19:28 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">金刚经補註</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00037"> <charName>CBETA CHARACTER CB00037</charName> <mapping cb:dec="983077" type="PUA">U+F0025</mapping> <mapping type="unicode">U+26FC6</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[廿/砀]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB06326"> <charName>CBETA CHARACTER CB06326</charName> <mapping cb:dec="989366" type="PUA">U+F18B6</mapping> <mapping type="unicode">U+455E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[菛@良]</value></charProp></char> <char xml:id="CB06536"> <charName>CBETA CHARACTER CB06536</charName> <mapping cb:dec="989576" type="PUA">U+F1988</mapping> <mapping type="unicode">U+2727B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>蚌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[虫*半]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12530"> <charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName> <mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping> <mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>厘</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厘-未+牙]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-08-03T16:52:00"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0820a" n="0820a"/> <lb ed="X" n="0820a01"/> <lb ed="X" n="0820a02"/> <lb ed="X" n="0820a03"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 469-A</cb:mulu><head>No. 469-A</head> <lb ed="X" n="0820a04"/><lb ed="R092" n="0506a01"/><p xml:id="pX24p0820a0401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0820001" n="0820001"/>律而唯文字之是咎抑末矣。古语云。若非玉人梦破。 <lb ed="X" n="0820a05"/><lb ed="R092" n="0506a02"/>别有生涯。安得四海五湖。崭新日月。斯孟嘉補註意 <lb ed="X" n="0820a06"/><lb ed="R092" n="0506a03"/>乎。请以是征诸识者。</p> <lb ed="X" n="0820a07"/><lb ed="R092" n="0506a04"/><p xml:id="pX24p0820a0701">时 <lb ed="X" n="0820a08" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0506a05"/>天启丙寅仲夏既望 汰生居士查应光撰</p></cb:div> <lb ed="X" n="0820a09"/> <lb ed="X" n="0820a10"/> <lb ed="X" n="0820a11"/> <lb ed="X" n="0820a12"/> <lb ed="X" n="0820a13"/> <lb ed="X" n="0820a14"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 469-B</cb:mulu><head>No. 469-B</head> <lb ed="X" n="0820a15"/><lb ed="R092" n="0506a07"/><p xml:id="pX24p0820a1501">永明智觉禅师云。夫金刚般若。能开解脱之门。玉偈 <lb ed="X" n="0820a16"/><lb ed="R092" n="0506a08"/>波罗。善入菩提之路。行行而非空非有。句句而无 <lb ed="X" n="0820a17"/><lb ed="R092" n="0506a09"/>去无来。经说三十二分。功德难量。圆持四句偈文。 <lb ed="X" n="0820a18"/><lb ed="R092" n="0506a10"/>殊因莫测。书写读诵。当生花藏之天。为人演说。定 <lb ed="X" n="0820a19"/><lb ed="R092" n="0506a11"/>达涅槃之宅。般若乃菩提<persName>佛</persName>母。信心即功德道源。 <lb ed="X" n="0820a20"/><lb ed="R092" n="0506a12"/>长养圣胎。出生妙法。大抵看经通義。问道穷源。启 <lb ed="X" n="0820a21"/><lb ed="R092" n="0506a13"/>净信心。具择法眼。心心无间理全彰。念念不忘文 <lb ed="X" n="0820a22"/><lb ed="R092" n="0506a14"/>自现。<anchor xml:id="nkr_note_add_0820a2201" n="0820a2201"/><anchor xml:id="beg0820a2201" n="0820a2201"/>遣<anchor xml:id="end0820a2201"/>辞而解義。左右逢源。如盘之走珠。纵横无 <lb ed="X" n="0820a23"/><lb ed="R092" n="0506a15"/>碍。信解受<anchor xml:id="nkr_note_add_0820a2301" n="0820a2301"/><anchor xml:id="beg0820a2301" n="0820a2301"/>持<anchor xml:id="end0820a2301"/>者。洞明真性。见闻随喜者。咸悟菩提。 <lb ed="X" n="0820a24"/><lb ed="R092" n="0506a16"/>流通天上人间。普遍微尘刹海。大虚无际。法施何 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0820b" n="0820b"/> <lb ed="X" n="0820b01"/><lb ed="R092" n="0506a17"/>穷。以斯般若功勋。总报四恩三有。观夫空<persName>如来</persName>藏。 <lb ed="X" n="0820b02"/><lb ed="R092" n="0506a18"/>碎祖师关。独露真常。无非般若。三心不动。六喩全 <lb ed="X" n="0820b03"/><lb ed="R092" n="0506b01"/>彰。七宝挍功。四句倍勝。若乃循行数墨。转益见知。 <lb ed="X" n="0820b04"/><lb ed="R092" n="0506b02"/>宗眼不明。非为究竟。嗟夫。微宣奥旨。石火电光。密 <lb ed="X" n="0820b05"/><lb ed="R092" n="0506b03"/>显真機。银山铁壁。瞥生异见。滞在中途。进步无门。 <lb ed="X" n="0820b06"/><lb ed="R092" n="0506b04"/>退身迷路。聊通一线。俯为初機。良马见鞭。追风千 <lb ed="X" n="0820b07"/><lb ed="R092" n="0506b05"/>里矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0820b08"/> <lb ed="X" n="0820b09"/> <lb ed="X" n="0820b10"/> <lb ed="X" n="0820b11"/> <lb ed="X" n="0820b12"/><cb:docNumber>No. 469</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0820b13"/><lb ed="R092" n="0506b07"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>金刚般若波罗蜜经補註卷上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0820b14"/> <lb ed="X" n="0820b15"/><lb ed="R092" n="0506b08"/><byline cb:type="collector">三山鹤轩居士 韩巖 集解</byline> <lb ed="X" n="0820b16"/><lb ed="R092" n="0506b09"/><byline cb:type="author">海阳梦华居士 程衷懋 補註</byline> <lb ed="X" n="0820b17"/><lb ed="R092" n="0506b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">经题</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0820b1701">金刚者。金中精坚者也。刚生金中。百炼不消。取此 <lb ed="X" n="0820b18"/><lb ed="R092" n="0506b11"/>坚利。能断壞万物。譬如智慧。能断一切烦恼。转为 <lb ed="X" n="0820b19"/><lb ed="R092" n="0506b12"/>妙用。般若者。梵语也。华言智慧。性体虚融。照用自 <lb ed="X" n="0820b20"/><lb ed="R092" n="0506b13"/>在。故云般若。梵语波罗蜜。华言到彼岸。欲到彼岸。 <lb ed="X" n="0820b21"/><lb ed="R092" n="0506b14"/>须凭般若。不著诸相。谓之彼岸。若著诸相。谓之此 <lb ed="X" n="0820b22"/><lb ed="R092" n="0506b15"/>岸。又云。心迷则此岸。心悟则彼岸。经者。经也。见性。 <lb ed="X" n="0820b23"/><lb ed="R092" n="0506b16"/>之径路也。道川禅师云。法不孤起。谁为安名。颂曰。 <lb ed="X" n="0820b24"/><lb ed="R092" n="0506b17"/>摩诃大法王。无短亦无长。本来非皂白。随处见靑 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0820c" n="0820c"/> <lb ed="X" n="0820c01"/><lb ed="R092" n="0506b18"/>黄。华发看朝艳。林凋逐晓霜。疾雷何太急。迅雷亦 <lb ed="X" n="0820c02"/><lb ed="R092" n="0507a01"/>非光。凡圣犹难测。龙天岂度量。古今人不识。权立 <lb ed="X" n="0820c03"/><lb ed="R092" n="0507a02"/>号金刚。宗镜云。此一卷经。六道含灵。一切性中。悉 <lb ed="X" n="0820c04"/><lb ed="R092" n="0507a03"/>皆具足。只为受身之後。妄为六根六尘。埋没此段 <lb ed="X" n="0820c05"/><lb ed="R092" n="0507a04"/>灵光。不知不觉。故<persName>佛</persName>发慈悲心。愿一切众生。齐超 <lb ed="X" n="0820c06"/><lb ed="R092" n="0507a05"/>苦海。共证菩提。所以说是经大意。只是为人解粘 <lb ed="X" n="0820c07"/><lb ed="R092" n="0507a06"/>去<anchor xml:id="nkr_note_add_0820c0701" n="0820c0701"/><anchor xml:id="beg0820c0701" n="0820c0701"/>缚<anchor xml:id="end0820c0701"/>。直下明了自性。究竟坚固。万劫不壞。如金性 <lb ed="X" n="0820c08"/><lb ed="R092" n="0507a07"/>坚刚也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0820c09"/><lb ed="R092" n="0507a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法会因由分第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0820c0901">〇法会因由分第一</p></cb:div> <lb ed="X" n="0820c10"/><lb ed="R092" n="0507a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0820c1001">标擧教起根源。依昭明所断之分。颂曰。圣凡同聚 <lb ed="X" n="0820c11"/><lb ed="R092" n="0507a10"/>给孤园。似月如星共一天。持钵著衣弘圣化。人人 <lb ed="X" n="0820c12"/><lb ed="R092" n="0507a11"/>尽是火中莲。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0820c13"/><lb ed="R092" n="0507a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0820c1301">如是我闻一时<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">舍卫国</name><note place="inline">至</note>千二百五十人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0820c14"/><lb ed="R092" n="0507a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0820c1401">如是我闻。<persName>如来</persName>临涅槃日。阿难问曰。<persName>佛</persName>灭度後。一 <lb ed="X" n="0820c15"/><lb ed="R092" n="0507a14"/>切经首。初安何字。<persName>佛</persName>言初安如是我闻。次显处所。 <lb ed="X" n="0820c16"/><lb ed="R092" n="0507a15"/>盖如是者。指一经所闻法体也。我闻。阿难谓如是 <lb ed="X" n="0820c17"/><lb ed="R092" n="0507a16"/>之法。我从<persName>佛</persName>闻也。一时。即<persName>如来</persName>说法。機应和合时 <lb ed="X" n="0820c18"/><lb ed="R092" n="0507a17"/>也。<persName>佛</persName>者。觉也。<persName>佛</persName>是教主。尊极名<persName>佛</persName>。若以诸大宗师 <lb ed="X" n="0820c19"/><lb ed="R092" n="0507a18"/>言之。如者。众生之性。万别千差。动静不一。无可比 <lb ed="X" n="0820c20"/><lb ed="R092" n="0507b01"/>类。无可等伦。是者。只是众生性之别名。離性之外。 <lb ed="X" n="0820c21"/><lb ed="R092" n="0507b02"/>更无别法。又云。法非有无谓之如。皆是<persName>佛</persName>法谓之 <lb ed="X" n="0820c22"/><lb ed="R092" n="0507b03"/>是。川禅师云。古人道。唤作如如。早是变也。且道变 <lb ed="X" n="0820c23"/><lb ed="R092" n="0507b04"/>向甚么处去。咄。不得乱走。必竟作么生。道火不曾 <lb ed="X" n="0820c24"/><lb ed="R092" n="0507b05"/>烧却口。如如。静夜长天一月孤。是是。水不離波波 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0821a" n="0821a"/> <lb ed="X" n="0821a01"/><lb ed="R092" n="0507b06"/>是水。镜水尘风不到时。应现无瑕照天地。我者。为 <lb ed="X" n="0821a02"/><lb ed="R092" n="0507b07"/>性自在。强名之也。又云。身非有我。亦非无我。不二 <lb ed="X" n="0821a03"/><lb ed="R092" n="0507b08"/>自在。名为真我。闻者。听闻也。经云。听非有闻。亦非 <lb ed="X" n="0821a04"/><lb ed="R092" n="0507b09"/>无闻。了无取捨。名为真闻。川禅师云。净裸裸。赤洒 <lb ed="X" n="0821a05"/><lb ed="R092" n="0507b10"/>洒。没可把。颂曰。我我。认得分明成两个。不动纤毫 <lb ed="X" n="0821a06"/><lb ed="R092" n="0507b11"/>合本然。知音自有松风和。切忌随他去。颂曰。猿啼 <lb ed="X" n="0821a07"/><lb ed="R092" n="0507b12"/>岭上。鹤唳林间。断雲风捲。水激长湍。最爱晚秋霜 <lb ed="X" n="0821a08"/><lb ed="R092" n="0507b13"/>午夜。一声塞雁觉天寒。一时者。谓说理契機感应 <lb ed="X" n="0821a09"/><lb ed="R092" n="0507b14"/>道交之时也。川禅师云。一。相随来也。颂曰。一一。破 <lb ed="X" n="0821a10"/><lb ed="R092" n="0507b15"/>二成三从此出。乾坤混沌未分前。<anchor xml:id="nkr_note_add_0821a1001" n="0821a1001"/><anchor xml:id="beg0821a1001" n="0821a1001"/>已<anchor xml:id="end0821a1001"/>是一生参学 <lb ed="X" n="0821a11"/><lb ed="R092" n="0507b16"/>毕。时。如鱼饮水。冷暖自知。颂曰。时时。淸风明月镇 <lb ed="X" n="0821a12"/><lb ed="R092" n="0507b17"/>相随。桃红李白蔷薇紫。问著东君总不知。<persName>佛</persName>者。内 <lb ed="X" n="0821a13"/><lb ed="R092" n="0507b18"/>觉无诸妄念。外觉不染六尘。又云。非相而相。应身 <lb ed="X" n="0821a14"/><lb ed="R092" n="0508a01"/><persName>佛</persName>也。相而非相。报身<persName>佛</persName>也。非相非非相。法身<persName>佛</persName>也。 <lb ed="X" n="0821a15"/><lb ed="R092" n="0508a02"/>川禅师云。无面目。说是非汉。颂曰。小名悉达。长号 <lb ed="X" n="0821a16"/><lb ed="R092" n="0508a03"/>释迦。度人无数。摄伏群邪。若言他是<persName>佛</persName>。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0821a1601" n="0821a1601"/><anchor xml:id="beg0821a1601" n="0821a1601"/>己<anchor xml:id="end0821a1601"/>却成 <lb ed="X" n="0821a17"/><lb ed="R092" n="0508a04"/>魔。祇把一枝无孔笛。为君吹起太平歌。在者。所在 <lb ed="X" n="0821a18"/><lb ed="R092" n="0508a05"/>之处也。川禅师云。客来须看。不得放过。随後便打。 <lb ed="X" n="0821a19"/><lb ed="R092" n="0508a06"/>颂曰。独坐一炉香。经文诵两行。可怜车马客。门外 <lb ed="X" n="0821a20"/><lb ed="R092" n="0508a07"/>任他忙。<name role="" type="person">舍卫国</name>者。波斯匿王所居之国。祇者。匿王 <lb ed="X" n="0821a21"/><lb ed="R092" n="0508a08"/>太子祇陀也。树是祇陀所施。故言祇树。<name role="" type="person">给孤独园</name> <lb ed="X" n="0821a22"/><lb ed="R092" n="0508a09"/>者。给孤长者所施之园。共建立精舍也。比丘者。去 <lb ed="X" n="0821a23"/><lb ed="R092" n="0508a10"/>恶取善。名小比丘。善恶俱遣。名大比丘也。若悟达 <lb ed="X" n="0821a24"/><lb ed="R092" n="0508a11"/>此理。即证阿罗汉位。能破六贼。小乘四果人也。川 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0821b" n="0821b"/> <lb ed="X" n="0821b01"/><lb ed="R092" n="0508a12"/>禅师云。独掌不浪鸣。颂曰。巍巍堂堂。万法中王。三 <lb ed="X" n="0821b02"/><lb ed="R092" n="0508a13"/>十二相。百千种光。圣凡瞻仰。外道归降。莫谓慈容 <lb ed="X" n="0821b03"/><lb ed="R092" n="0508a14"/>难得见。不離祇园大道场。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0821b04"/><lb ed="R092" n="0508a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0821b0401">尔时<persName>世尊</persName>食时著衣持钵<note place="inline">至</note>洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0821b0401" n="0821b0401"/><anchor xml:id="beg0821b0401" n="0821b0401"/>已<anchor xml:id="end0821b0401"/>敷座而坐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0821b05"/><lb ed="R092" n="0508a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0821b0501">尔时。<persName>佛</persName>现世时也。<persName>世尊</persName>。三界四生中。智慧福德。无 <lb ed="X" n="0821b06"/><lb ed="R092" n="0508a17"/>有等量。一切世间之所尊也。食时。正当辰食将办 <lb ed="X" n="0821b07"/><lb ed="R092" n="0508a18"/>之时也。著衣。服僧伽梨。柔和忍辱衣也。乞食。<persName>佛</persName>以 <lb ed="X" n="0821b08"/><lb ed="R092" n="0508b01"/>禅悦法喜为食。而行乞者。示同凡僧。欲令折<anchor xml:id="nkr_note_add_0821b0801" n="0821b0801"/><anchor xml:id="beg0821b0801" n="0821b0801"/>己<anchor xml:id="end0821b0801"/>慢 <lb ed="X" n="0821b09"/><lb ed="R092" n="0508b02"/>幢。生彼福德也。次第。<persName>如来</persName>慈悲。不择贫富。平等普 <lb ed="X" n="0821b10"/><lb ed="R092" n="0508b03"/>化也。洗足。净身业也。敷座而坐。跏趺入禅。示一切 <lb ed="X" n="0821b11"/><lb ed="R092" n="0508b04"/>法空也。川禅师云。惺惺著。颂曰。饭食讫兮洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0821b1101" n="0821b1101"/><anchor xml:id="beg0821b1101" n="0821b1101"/>已<anchor xml:id="end0821b1101"/>。 <lb ed="X" n="0821b12"/><lb ed="R092" n="0508b05"/>敷座坐来谁共委。向下文长知不知。看看平地波 <lb ed="X" n="0821b13"/><lb ed="R092" n="0508b06"/>涛起。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0821b14"/><lb ed="R092" n="0508b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">善现起请分第二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0821b1401">〇善现起请分第二</p></cb:div> <lb ed="X" n="0821b15"/><lb ed="R092" n="0508b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0821b1501">善现起请<persName>佛</persName>法。为众决疑。颂曰。解空特地播风雲。 <lb ed="X" n="0821b16"/><lb ed="R092" n="0508b09"/>九曲难穿问<persName>世尊</persName>。两镜光含千古意。珠玑泻出显 <lb ed="X" n="0821b17"/><lb ed="R092" n="0508b10"/>家门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0821b18"/><lb ed="R092" n="0508b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0821b1801">时长老须菩提在大众中<note place="inline">至</note>善付嘱诸菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0821b19"/><lb ed="R092" n="0508b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0821b1901">时。空生起问之时也。长老。德尊年高也。梵语须菩 <lb ed="X" n="0821b20"/><lb ed="R092" n="0508b13"/>提。华言解空。亦名善现。从座起至恭敬。乃请法之 <lb ed="X" n="0821b21"/><lb ed="R092" n="0508b14"/>仪。右膝著地。先净三业。摧伏身心也。合掌。心合于 <lb ed="X" n="0821b22"/><lb ed="R092" n="0508b15"/>道。道合于心也。稀有。<persName>佛</persName>性含容万法。无可比类也。 <lb ed="X" n="0821b23"/><lb ed="R092" n="0508b16"/><persName>如来</persName>。如者<persName>佛</persName>性之本体也。来者。<persName>佛</persName>性之应用也。如 <lb ed="X" n="0821b24"/><lb ed="R092" n="0508b17"/>如不变。而应现万缘。非来非去。心常空寂也。善护 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0821c" n="0821c"/> <lb ed="X" n="0821c01"/><lb ed="R092" n="0508b18"/>念者。为护根熟菩萨。与智慧力。令其成就自行。与 <lb ed="X" n="0821c02"/><lb ed="R092" n="0509a01"/>教化力。令其摄受众生也。善付嘱者。为付嘱根未 <lb ed="X" n="0821c03"/><lb ed="R092" n="0509a02"/>熟菩萨。<anchor xml:id="nkr_note_add_0821c0301" n="0821c0301"/><anchor xml:id="beg0821c0301" n="0821c0301"/>已<anchor xml:id="end0821c0301"/>得大乘者。令其不捨。未得大乘者。令其 <lb ed="X" n="0821c04"/><lb ed="R092" n="0509a03"/>勝进也。梵语菩萨。华言道心众生。常行恭敬。乃至 <lb ed="X" n="0821c05"/><lb ed="R092" n="0509a04"/>蠢动含灵。悉起敬爱之心。不生轻慢也。川禅师云。 <lb ed="X" n="0821c06"/><lb ed="R092" n="0509a05"/><persName>如来</persName>不措一言。须菩提便兴赞歎。具眼勝流。试著 <lb ed="X" n="0821c07"/><lb ed="R092" n="0509a06"/>眼看。颂曰。隔墙见角。便知是牛。隔山见烟。便知是 <lb ed="X" n="0821c08"/><lb ed="R092" n="0509a07"/>火。独坐巍巍。天上天下。南北东西。钻龟打瓦。咄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0821c09"/><lb ed="R092" n="0509a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0821c0901"><persName>世尊</persName>善男子善女人<note place="inline">至</note>云何应住云何降伏其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0821c10"/><lb ed="R092" n="0509a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0821c1001">梵语阿耨多罗三藐三菩提。华言无上正<persName>等正觉</persName>。 <lb ed="X" n="0821c11"/><lb ed="R092" n="0509a10"/>谓真性也。发阿耨三菩提心。谓求真性成<persName>佛</persName>之心。 <lb ed="X" n="0821c12"/><lb ed="R092" n="0509a11"/>云何应住。言云何可以安住谛理。云何降伏。言云 <lb ed="X" n="0821c13"/><lb ed="R092" n="0509a12"/>何可以折摄散乱。须菩提谓。凡夫妄念。烦恼无边。 <lb ed="X" n="0821c14"/><lb ed="R092" n="0509a13"/>当依何法。则得调伏也。川禅师云。这问从甚处出 <lb ed="X" n="0821c15"/><lb ed="R092" n="0509a14"/>来。颂曰。你喜我不喜。君悲我不悲。雁思飞塞北。燕 <lb ed="X" n="0821c16"/><lb ed="R092" n="0509a15"/>忆旧巢归。秋月春花无限意。个中只许自家知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0821c17"/><lb ed="R092" n="0509a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0821c1701"><persName>佛</persName>言善哉善哉须菩提<note place="inline">至</note>唯然<persName>世尊</persName>愿乐欲闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0821c18"/><lb ed="R092" n="0509a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0821c1801">如汝所说。是<persName>佛</persName>赞歎须菩提。能知我意。善教诸人。 <lb ed="X" n="0821c19"/><lb ed="R092" n="0509a18"/>不起妄念。心常精进。勿令染著诸法相也。谛听者。 <lb ed="X" n="0821c20"/><lb ed="R092" n="0509b01"/>谓汝当了达声尘。本来不生。勿逐语言。详审而听 <lb ed="X" n="0821c21"/><lb ed="R092" n="0509b02"/>也。应如是住者。<persName>如来</persName>欲令众生之心。不生不灭。湛 <lb ed="X" n="0821c22"/><lb ed="R092" n="0509b03"/>然淸净。即能见性也。逍遥翁云。凡人心境淸净。是 <lb ed="X" n="0821c23"/><lb ed="R092" n="0509b04"/><persName>佛</persName>国净土。心境浊乱。是魔国秽土也。黄柏运禅师 <lb ed="X" n="0821c24"/><lb ed="R092" n="0509b05"/>云。凡夫多被境碍心。事碍理。常欲逃境以安心。屛 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0822a" n="0822a"/> <lb ed="X" n="0822a01"/><lb ed="R092" n="0509b06"/>事以存理。不知乃是心碍境。理碍事。但令心空境 <lb ed="X" n="0822a02"/><lb ed="R092" n="0509b07"/>自空。理寂事自寂。勿倒用心也。又云。凡夫取境。智 <lb ed="X" n="0822a03"/><lb ed="R092" n="0509b08"/>者取心。心境双亡。乃是真法。亡境犹易。亡心至难。 <lb ed="X" n="0822a04"/><lb ed="R092" n="0509b09"/>人不敢亡心。恐落于空。无捞摸处。不知空本无空。 <lb ed="X" n="0822a05"/><lb ed="R092" n="0509b10"/>唯一真法界耳。故万法唯心。心亦不可得。既无所 <lb ed="X" n="0822a06"/><lb ed="R092" n="0509b11"/>得。便是究竟。何必区区更求解脱也。如是降伏其 <lb ed="X" n="0822a07"/><lb ed="R092" n="0509b12"/>心者。若见自性。即无妄念。既无妄念。即是降伏其 <lb ed="X" n="0822a08"/><lb ed="R092" n="0509b13"/>心矣。唯然。应诺协望之谓。愿乐欲闻。欣乐欲闻其 <lb ed="X" n="0822a09"/><lb ed="R092" n="0509b14"/>法也。川禅师云。往往事从叮嘱生。颂曰。七手八脚。 <lb ed="X" n="0822a10"/><lb ed="R092" n="0509b15"/>神头鬼面。棒打不开。刀割不断。阎浮踔踯幾千回。 <lb ed="X" n="0822a11"/><lb ed="R092" n="0509b16"/>头头不離空王殿。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0822a12"/><lb ed="R092" n="0509b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">大乘正宗分第三</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0822a1201">〇大乘正宗分第三</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822a13"/><lb ed="R092" n="0509b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0822a1301"><persName>佛</persName>教菩萨。六度圆修。众生一体。无我无人。谁归灭 <lb ed="X" n="0822a14"/><lb ed="R092" n="0510a01"/>度。故立此名。颂曰。大乘境界尽含容。凡圣原来事 <lb ed="X" n="0822a15"/><lb ed="R092" n="0510a02"/>一同。扫尽微尘生死念。依然面目旧家风。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822a16"/><lb ed="R092" n="0510a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0822a1601"><persName>佛</persName>告须菩提诸菩萨摩诃萨<note place="inline">至</note>寿者相即非菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822a17"/><lb ed="R092" n="0510a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0822a1701">摩诃萨。摩诃言大。心量廣大。不可测量。乃是大悟 <lb ed="X" n="0822a18"/><lb ed="R092" n="0510a05"/>人也。众生。谓于一切善恶凡圣等见。有取捨心。起 <lb ed="X" n="0822a19"/><lb ed="R092" n="0510a06"/>无量无边烦恼妄想。轮迴六道是也。无明迷覆为 <lb ed="X" n="0822a20"/><lb ed="R092" n="0510a07"/>卵生。烦恼包裹为胎生。爱水浸婬为湿生。欻起烦 <lb ed="X" n="0822a21"/><lb ed="R092" n="0510a08"/>恼为化生。教中云。眼耳鼻舌。不能迴光内烛。有所 <lb ed="X" n="0822a22"/><lb ed="R092" n="0510a09"/>贪漏。即堕四生。谓胎卵湿化是也。色声香味。迴光 <lb ed="X" n="0822a23"/><lb ed="R092" n="0510a10"/>内烛。无所贪漏。即证四果。谓须陀洹等是也。傅大 <lb ed="X" n="0822a24"/><lb ed="R092" n="0510a11"/>士云。空生初请问。<persName>善逝</persName>应機酬。先答云何住。次教 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0822b" n="0822b"/> <lb ed="X" n="0822b01"/><lb ed="R092" n="0510a12"/>如是修。胎生卵湿化。咸令悲智收。若起众生见。还 <lb ed="X" n="0822b02"/><lb ed="R092" n="0510a13"/>同著相求。若有色。谓凡夫执著之心。妄见是非。不 <lb ed="X" n="0822b03"/><lb ed="R092" n="0510a14"/>契无相之理。若无色。执著空相。不修福慧。若有想。 <lb ed="X" n="0822b04"/><lb ed="R092" n="0510a15"/>眼见耳闻。遂生妄想。口说<persName>佛</persName>行。心不依行。若无想。 <lb ed="X" n="0822b05"/><lb ed="R092" n="0510a16"/>坐禅除妄。犹如木石。不习慈悲智慧方便。若非有 <lb ed="X" n="0822b06"/><lb ed="R092" n="0510a17"/>想。有无俱遣。语默双亡。有取捨憎爱之心。不了中 <lb ed="X" n="0822b07"/><lb ed="R092" n="0510a18"/>道也。非无想。谓有求理心也。临济云。入凡入圣。入 <lb ed="X" n="0822b08"/><lb ed="R092" n="0510b01"/>淸入净。处处现诸国土。尽是诸法空相。是名真正 <lb ed="X" n="0822b09"/><lb ed="R092" n="0510b02"/>见解。你若爱圣憎凡。生死海裡浮沉。我。<persName>佛</persName>自谓也。 <lb ed="X" n="0822b10"/><lb ed="R092" n="0510b03"/>无馀者。真常湛寂也。涅槃者。菩萨心无取捨。如大 <lb ed="X" n="0822b11"/><lb ed="R092" n="0510b04"/>月轮。圆满寂静。众生迷于涅槃无相之法。而为生 <lb ed="X" n="0822b12"/><lb ed="R092" n="0510b05"/>死有相之身。灭。除灭。度。化度也。<persName>如来</persName>指示三界九 <lb ed="X" n="0822b13"/><lb ed="R092" n="0510b06"/>地。各有涅槃妙心。令自性入。心无取捨。无边烦恼。 <lb ed="X" n="0822b14"/><lb ed="R092" n="0510b07"/>转为妙用。同证圆满淸净涅槃。渡生死大海。实无 <lb ed="X" n="0822b15"/><lb ed="R092" n="0510b08"/>众生得灭度者。谓如上九类众生。皆由自之业缘 <lb ed="X" n="0822b16"/><lb ed="R092" n="0510b09"/>而有。淸净本性。无众生可度。无涅槃可到。一切众 <lb ed="X" n="0822b17"/><lb ed="R092" n="0510b10"/>生。本来是<persName>佛</persName>也。造化因心偈云。赋象各由心。影响 <lb ed="X" n="0822b18"/><lb ed="R092" n="0510b11"/>无欺诈。元无造化工。众生自造化。我相。倚恃名位 <lb ed="X" n="0822b19"/><lb ed="R092" n="0510b12"/>权利。攀高接贵。轻慢贫贱愚迷之流。人相。有能所 <lb ed="X" n="0822b20"/><lb ed="R092" n="0510b13"/>心。有知解心。未得谓得。未证谓证。自恃持戒。轻破 <lb ed="X" n="0822b21"/><lb ed="R092" n="0510b14"/>戒者。众生相。谓苟求希望之心。言正行邪。口善心 <lb ed="X" n="0822b22"/><lb ed="R092" n="0510b15"/>恶。寿者相。觉时似悟。见境生情。执著诸相。希求福 <lb ed="X" n="0822b23"/><lb ed="R092" n="0510b16"/>德。有此四相。则同众生。非菩萨也。临济禅师云。五 <lb ed="X" n="0822b24"/><lb ed="R092" n="0510b17"/>蕴身田内。有无位真人。堂堂显露。何不识取。但于 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0822c" n="0822c"/> <lb ed="X" n="0822c01"/><lb ed="R092" n="0510b18"/>一切时中。切莫间断。触目皆是。只为情生智隔。想 <lb ed="X" n="0822c02"/><lb ed="R092" n="0511a01"/>变体殊。所以轮迴三界。受种种苦。敢问诸人。触目 <lb ed="X" n="0822c03"/><lb ed="R092" n="0511a02"/>皆是。是个甚么。一一山河无隔碍。褈褈楼阁应时 <lb ed="X" n="0822c04"/><lb ed="R092" n="0511a03"/>开。川禅师云。顶天立地。鼻直眼横。颂曰。堂堂大道。 <lb ed="X" n="0822c05"/><lb ed="R092" n="0511a04"/>赫赫分明。人人本具。个个圆成。只因差一念。现出 <lb ed="X" n="0822c06"/><lb ed="R092" n="0511a05"/>万般形。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0822c07"/><lb ed="R092" n="0511a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">妙行无住分第四</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0822c0701">〇妙行无住分第四</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822c08"/><lb ed="R092" n="0511a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0822c0801">于一切法。非即非離。无违无住。颂曰。透过声香色 <lb ed="X" n="0822c09"/><lb ed="R092" n="0511a08"/>是谁。投身饲虎自家为。精金百炼虽光彩。且不重 <lb ed="X" n="0822c10"/><lb ed="R092" n="0511a09"/>添眼上眉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822c11"/><lb ed="R092" n="0511a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0822c1101">复次须菩提菩萨于法<note place="inline">至</note>其福德不可思量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0822c12"/><lb ed="R092" n="0511a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0822c1201">复次。连前起後之辞。菩萨于法者。总标一切空有 <lb ed="X" n="0822c13"/><lb ed="R092" n="0511a12"/>之法。如六尘诸法是也。应无所住。一切之法。应当 <lb ed="X" n="0822c14"/><lb ed="R092" n="0511a13"/>无所住著也。法花经云。十方国土中。唯有一乘法。 <lb ed="X" n="0822c15"/><lb ed="R092" n="0511a14"/>谓一心也。心即是法。法即是心。二乘之人。谓心外 <lb ed="X" n="0822c16"/><lb ed="R092" n="0511a15"/>别有法。遂生执著。住于法相。此同众生之见解也。 <lb ed="X" n="0822c17"/><lb ed="R092" n="0511a16"/>逍遥翁云。凡人不识自<persName>佛</persName>。一向外求。住相迷真。分 <lb ed="X" n="0822c18"/><lb ed="R092" n="0511a17"/>别他境。不为助道。但求福门。似箭射空。如人入暗。 <lb ed="X" n="0822c19"/><lb ed="R092" n="0511a18"/>菩萨了悟人法二空。心无取捨。能知凡圣一等。空 <lb ed="X" n="0822c20"/><lb ed="R092" n="0511b01"/>色一般。善恶一体。临济和尙颂云。心境顿消融。分 <lb ed="X" n="0822c21"/><lb ed="R092" n="0511b02"/>明色与空。欲识本来体。靑山白雲中。是菩萨心无 <lb ed="X" n="0822c22"/><lb ed="R092" n="0511b03"/>所著也。布者。普也。施者。捨也。菩萨所修六度万行。 <lb ed="X" n="0822c23"/><lb ed="R092" n="0511b04"/>以佈施为初度。摄後五度。谓除人我众生寿者四 <lb ed="X" n="0822c24"/><lb ed="R092" n="0511b05"/>相。烦恼妄想取捨爱憎之心。<persName>世尊</persName>即以教法佈施。 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0823a" n="0823a"/> <lb ed="X" n="0823a01"/><lb ed="R092" n="0511b06"/>内破一切执著。外即利益一切众生。菩萨佈施。皆 <lb ed="X" n="0823a02"/><lb ed="R092" n="0511b07"/>应无住。不见有我为能施人。不见有他为受施者。 <lb ed="X" n="0823a03"/><lb ed="R092" n="0511b08"/>不见中间有物可施。三体皆空。住无所住。淸净行 <lb ed="X" n="0823a04"/><lb ed="R092" n="0511b09"/>施。不忧<anchor xml:id="nkr_note_add_0823a0401" n="0823a0401"/><anchor xml:id="beg0823a0401" n="0823a0401"/>己<anchor xml:id="end0823a0401"/>乏。不望报恩。不求果报也。凡夫佈施。希 <lb ed="X" n="0823a05"/><lb ed="R092" n="0511b10"/>求福利。此是住相佈施也。<name role="" type="person">永嘉大师</name>云。住相佈施 <lb ed="X" n="0823a06"/><lb ed="R092" n="0511b11"/>生天福。犹如仰箭射虚空。逍遥翁云。诵金刚经者。 <lb ed="X" n="0823a07"/><lb ed="R092" n="0511b12"/>若人了知住无所住心。得无所得法者。此名慧业。 <lb ed="X" n="0823a08"/><lb ed="R092" n="0511b13"/>若人日积课诵之功。希求福利。此名福业。二者相 <lb ed="X" n="0823a09"/><lb ed="R092" n="0511b14"/>去。如霄壤也。不住色佈施。谓智慧性。照见一切皆 <lb ed="X" n="0823a10"/><lb ed="R092" n="0511b15"/>空。无色可捨。名为佈施。如药对病。如空含有。有病 <lb ed="X" n="0823a11"/><lb ed="R092" n="0511b16"/>既除。空药俱遣。色空泯绝。中道皆亡。了无一法可 <lb ed="X" n="0823a12"/><lb ed="R092" n="0511b17"/>得。不若二乘捨色取空。是为不住色而行佈施。玄 <lb ed="X" n="0823a13"/><lb ed="R092" n="0511b18"/>奘法师所译经云。不住于色。不住非色。香味触法。 <lb ed="X" n="0823a14"/><lb ed="R092" n="0512a01"/>一例皆然。是故空有。悉皆无住。无空可取。无有可 <lb ed="X" n="0823a15"/><lb ed="R092" n="0512a02"/>捨。空有同如。一体平等。平等行施。即如法界。不住 <lb ed="X" n="0823a16"/><lb ed="R092" n="0512a03"/>有施。不住无施。不得有无二边障碍。施心廣大。犹 <lb ed="X" n="0823a17"/><lb ed="R092" n="0512a04"/>如虚空。所获功德。亦复如是。故经中擧十方虚空。 <lb ed="X" n="0823a18"/><lb ed="R092" n="0512a05"/>挍量施福。即斯意耳。花严经云。不求色声香与味。 <lb ed="X" n="0823a19"/><lb ed="R092" n="0512a06"/>亦不希求诸妙触。但为救度诸众生。常求无上最 <lb ed="X" n="0823a20"/><lb ed="R092" n="0512a07"/>勝智。此正所谓行佈施也。傅大士云。施门通六行。 <lb ed="X" n="0823a21"/><lb ed="R092" n="0512a08"/>六行束三檀。资生无畏法。声色勿相干。二边纯莫 <lb ed="X" n="0823a22"/><lb ed="R092" n="0512a09"/>立。中道不须安。欲觅无生理。背镜向心观。临济云。 <lb ed="X" n="0823a23"/><lb ed="R092" n="0512a10"/><persName>佛</persName>有六通者。谓入色界。不为色惑。入声界。不被声 <lb ed="X" n="0823a24"/><lb ed="R092" n="0512a11"/>惑。入香界。不被香惑。入味界。不被味惑。入身界。不 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0823b" n="0823b"/> <lb ed="X" n="0823b01"/><lb ed="R092" n="0512a12"/>被触惑。入意界。不被法惑。达此六种。皆是空相。不 <lb ed="X" n="0823b02"/><lb ed="R092" n="0512a13"/>能繫缚。此乃无依道人。虽是五蕴秽陋之身。便是 <lb ed="X" n="0823b03"/><lb ed="R092" n="0512a14"/>地行菩萨。黄<anchor xml:id="nkr_note_add_0823b0301" n="0823b0301"/><anchor xml:id="beg0823b0301" n="0823b0301"/>蘗<anchor xml:id="end0823b0301"/>云。本是一精明。分为六和合。一精 <lb ed="X" n="0823b04"/><lb ed="R092" n="0512a15"/>明者。一心也。六和合者。六根也。各与尘合。眼与色 <lb ed="X" n="0823b05"/><lb ed="R092" n="0512a16"/>合。耳与声合。鼻与香合。舌与味合。身与触合。意与 <lb ed="X" n="0823b06"/><lb ed="R092" n="0512a17"/>法合。中间生六识。为十八界。若了十八界无所有。 <lb ed="X" n="0823b07"/><lb ed="R092" n="0512a18"/>一切皆空。束六和合。为一精明。此乃了悟之人。唯 <lb ed="X" n="0823b08"/><lb ed="R092" n="0512b01"/>有真心。荡然淸净。菩萨应如是佈施者。谓捨除一 <lb ed="X" n="0823b09"/><lb ed="R092" n="0512b02"/>切烦恼憎爱之心也。然烦恼本性。皆是妄见。有何 <lb ed="X" n="0823b10"/><lb ed="R092" n="0512b03"/>可捨。经云。一切诸有。如梦如幻。一切烦恼。是魔是 <lb ed="X" n="0823b11"/><lb ed="R092" n="0512b04"/>贼。逍遥翁云。夫烦恼性。是<persName>佛</persName>境界。观烦恼性空。是 <lb ed="X" n="0823b12"/><lb ed="R092" n="0512b05"/>正修行。学人若止依此观炼精至。不须求别法也。 <lb ed="X" n="0823b13"/><lb ed="R092" n="0512b06"/>又云。夫见性之人。十二时中。凡遇逆顺境界。心即 <lb ed="X" n="0823b14"/><lb ed="R092" n="0512b07"/>安然。不随万境所转。一任毁谤于我。我既不受。恶 <lb ed="X" n="0823b15"/><lb ed="R092" n="0512b08"/>言谤黩。返归自<anchor xml:id="nkr_note_add_0823b1501" n="0823b1501"/><anchor xml:id="beg0823b1501" n="0823b1501"/>己<anchor xml:id="end0823b1501"/>。所谓自作自受者也。譬如有人。 <lb ed="X" n="0823b16"/><lb ed="R092" n="0512b09"/>手执火炬。拟欲烧天。徒自疲睏。终不可得。故古德 <lb ed="X" n="0823b17"/><lb ed="R092" n="0512b10"/>云。心随万境转。转处实能幽。随流认得性。无喜复 <lb ed="X" n="0823b18"/><lb ed="R092" n="0512b11"/>无忧。不住于相者。非但见色是相。一切种种分别。 <lb ed="X" n="0823b19"/><lb ed="R092" n="0512b12"/>皆名为相。如是之相。皆从因缘而生。应知一切分 <lb ed="X" n="0823b20"/><lb ed="R092" n="0512b13"/>别。皆如梦幻。遇缘即施。缘散即寂。是故<persName>佛</persName>言凡所 <lb ed="X" n="0823b21"/><lb ed="R092" n="0512b14"/>有相。皆是虚妄。又西明和尙云。法相若是有。可言 <lb ed="X" n="0823b22"/><lb ed="R092" n="0512b15"/>住诸相。法相既本无。故言不住相。逍遥翁云。须知 <lb ed="X" n="0823b23"/><lb ed="R092" n="0512b16"/>诸法。如梦如幻。如影如响。如水中月。如镜中像。又 <lb ed="X" n="0823b24"/><lb ed="R092" n="0512b17"/>云。了达一切法。不住一切相。心如虚空。自然无碍。 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0823c" n="0823c"/> <lb ed="X" n="0823c01"/><lb ed="R092" n="0512b18"/>心住于相。即属有法。故知一切法。不住一切相。即 <lb ed="X" n="0823c02"/><lb ed="R092" n="0513a01"/>能见<persName>佛</persName>性也。若住相佈施。但得人天果报而<anchor xml:id="nkr_note_add_0823c0201" n="0823c0201"/><anchor xml:id="beg0823c0201" n="0823c0201"/>已<anchor xml:id="end0823c0201"/>。傅 <lb ed="X" n="0823c03"/><lb ed="R092" n="0513a02"/>大士云。若论无相施。功德极难量。行悲济贫乏。果 <lb ed="X" n="0823c04"/><lb ed="R092" n="0513a03"/>报勿须望。凡夫情行劣。初且略称扬。欲知檀状貌。 <lb ed="X" n="0823c05"/><lb ed="R092" n="0513a04"/>满空遍十方。川禅师云。若要天下行。无过一艺精。 <lb ed="X" n="0823c06"/><lb ed="R092" n="0513a05"/>颂曰。西川十样锦。添华色转鲜。欲知端的意。北斗 <lb ed="X" n="0823c07"/><lb ed="R092" n="0513a06"/>面南看。虚空不碍丝头念。所以彰名大觉仙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0823c08"/><lb ed="R092" n="0513a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0823c0801">须菩提于意云何东方虚空<note place="inline">至</note>菩萨但应如所教住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0823c09"/><lb ed="R092" n="0513a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0823c0901">不也<persName>世尊</persName>。须菩提谓虚空。我思量之。实无可思量 <lb ed="X" n="0823c10"/><lb ed="R092" n="0513a09"/>也。不可思量者。既<anchor xml:id="nkr_note_add_0823c1001" n="0823c1001"/><anchor xml:id="beg0823c1001" n="0823c1001"/>已<anchor xml:id="end0823c1001"/>觉悟心无能所。即无我人众 <lb ed="X" n="0823c11"/><lb ed="R092" n="0513a10"/>生寿者四相。虽不徼福。自然離生死苦。受涅槃乐。 <lb ed="X" n="0823c12"/><lb ed="R092" n="0513a11"/>无限福德。岂可思量。但应如所教住。谓诸学人。当 <lb ed="X" n="0823c13"/><lb ed="R092" n="0513a12"/>依<persName>佛</persName>教。行无所住。必得悟入也。盖由不住相施。施 <lb ed="X" n="0823c14"/><lb ed="R092" n="0513a13"/>契性空。空性无边。施福无边。故擧十方虚空。以为 <lb ed="X" n="0823c15"/><lb ed="R092" n="0513a14"/>其喩。川禅师云。可知礼也。颂曰。虚空境界岂思量。 <lb ed="X" n="0823c16"/><lb ed="R092" n="0513a15"/>大道淸幽理更长。但得五湖风月在。春来依旧百 <lb ed="X" n="0823c17"/><lb ed="R092" n="0513a16"/>花香。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0823c18"/><lb ed="R092" n="0513a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">如理实见分第五</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0823c1801">〇如理实见分第五</p></cb:div> <lb ed="X" n="0823c19"/><lb ed="R092" n="0513a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0823c1901">如理之见。理本无见。无见之见。是为实见。颂曰。悟 <lb ed="X" n="0823c20"/><lb ed="R092" n="0513b01"/>处分明见得真。镜中面目自家身。莫言诸相都拈 <lb ed="X" n="0823c21"/><lb ed="R092" n="0513b02"/>却。只是如今个主人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0823c22"/><lb ed="R092" n="0513b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0823c2201">须菩提于意云何<note place="inline">至</note><persName>如来</persName>所说身相非身相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0823c23"/><lb ed="R092" n="0513b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0823c2301">不可以身相得见<persName>如来</persName>者。<persName>如来</persName>真身。本无生灭。湛 <lb ed="X" n="0823c24"/><lb ed="R092" n="0513b05"/>然常住。托阴受形。同凡演化。故可以身相见者。非 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0824a" n="0824a"/> <lb ed="X" n="0824a01"/><lb ed="R092" n="0513b06"/><persName>佛</persName>法身也。色身有相。法身无相。色身者。地水火风。 <lb ed="X" n="0824a02"/><lb ed="R092" n="0513b07"/>假合成人。法身者。即无形状相貌。须菩提以凡夫 <lb ed="X" n="0824a03"/><lb ed="R092" n="0513b08"/>但见色身。不见法身。故答是语。所说身相。即非身 <lb ed="X" n="0824a04"/><lb ed="R092" n="0513b09"/>相者。非。无也。凡夫谓色身是有。执著修行。所以不 <lb ed="X" n="0824a05"/><lb ed="R092" n="0513b10"/>见<persName>佛</persName>性。生死转重。<persName>如来</persName>法身无相。故言所说身相 <lb ed="X" n="0824a06"/><lb ed="R092" n="0513b11"/>非身相。谓无真实身相也。花严经云。<persName>佛</persName>以法为身。 <lb ed="X" n="0824a07"/><lb ed="R092" n="0513b12"/>淸净如虚空。故雲门大师云。我当时若见。一棒打 <lb ed="X" n="0824a08"/><lb ed="R092" n="0513b13"/>杀与狗子吃者。此大乘先觉之人。解黏去缚。遣疑 <lb ed="X" n="0824a09"/><lb ed="R092" n="0513b14"/>破执也。黄<anchor xml:id="nkr_note_add_0824a0901" n="0824a0901"/><anchor xml:id="beg0824a0901" n="0824a0901"/>蘗<anchor xml:id="end0824a0901"/>云。夫学道人。若欲得知要诀。但莫于 <lb ed="X" n="0824a10"/><lb ed="R092" n="0513b15"/>心上著一物。<persName>佛</persName>真法身。犹若虚空。此谓法身即虚 <lb ed="X" n="0824a11"/><lb ed="R092" n="0513b16"/>空。虚空即法身。常人谓法身遍虚空处。虚空中含 <lb ed="X" n="0824a12"/><lb ed="R092" n="0513b17"/>容法身。不知法身即虚空。虚空即法身也。虚空与 <lb ed="X" n="0824a13"/><lb ed="R092" n="0513b18"/>法身无异相。<persName>佛</persName>与众生无异相。生死与涅槃无异 <lb ed="X" n="0824a14"/><lb ed="R092" n="0514a01"/>相。烦恼与菩提无异相。離一切相。即名诸<persName>佛</persName>。颂曰。 <lb ed="X" n="0824a15"/><lb ed="R092" n="0514a02"/>凡相灭时性不灭。真如觉体離尘埃。了悟断常根 <lb ed="X" n="0824a16"/><lb ed="R092" n="0514a03"/>果别。此名<persName>佛</persName>眼见<persName>如来</persName>。川禅师云。且道只今行住 <lb ed="X" n="0824a17"/><lb ed="R092" n="0514a04"/>坐卧。是甚么相。颂曰。身在海中休觅水。日行岭上 <lb ed="X" n="0824a18"/><lb ed="R092" n="0514a05"/>莫寻山。莺啼燕语皆相似。莫问前三与後三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824a19"/><lb ed="R092" n="0514a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0824a1901"><persName>佛</persName>告须菩提凡所有相<note place="inline">至</note>若见诸相非相即见<persName>如来</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824a20"/><lb ed="R092" n="0514a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0824a2001">凡所有相。皆是虚妄。谓非独<persName>佛</persName>身相即无相。凡所 <lb ed="X" n="0824a21"/><lb ed="R092" n="0514a08"/>有相。皆是虚妄。是色身有相。故言虚妄。法身无相 <lb ed="X" n="0824a22"/><lb ed="R092" n="0514a09"/>故言非相也。若见诸相非相。则见<persName>如来</persName>者。言身虚 <lb ed="X" n="0824a23"/><lb ed="R092" n="0514a10"/>妄。即是人空。言非相者。即是法空。若悟人法二空。 <lb ed="X" n="0824a24"/><lb ed="R092" n="0514a11"/>即见自性。盖<persName>如来</persName>者。乃自性。不属去来也。四大色 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0824b" n="0824b"/> <lb ed="X" n="0824b01"/><lb ed="R092" n="0514a12"/>身。本由妄念而生。去来不实。若执虚妄身相。而欲 <lb ed="X" n="0824b02"/><lb ed="R092" n="0514a13"/>见<persName>如来</persName>之性。譬如认贼为子。终无是处。傅大师云。 <lb ed="X" n="0824b03"/><lb ed="R092" n="0514a14"/><persName>如来</persName>擧身相。为顺世间情。恐人生断见。权且立虚 <lb ed="X" n="0824b04"/><lb ed="R092" n="0514a15"/>名。假言三十二。八十也空声。有身非觉体。无相乃 <lb ed="X" n="0824b05"/><lb ed="R092" n="0514a16"/>真形。川禅师云。山是山。水是水。<persName>佛</persName>在甚么处。颂曰。 <lb ed="X" n="0824b06"/><lb ed="R092" n="0514a17"/>有相有求皆是妄。无形无相堕偏枯。堂堂密密何 <lb ed="X" n="0824b07"/><lb ed="R092" n="0514a18"/>曾间。一道寒光烁太虚。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0824b08"/><lb ed="R092" n="0514b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">正信稀有分第六</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0824b0801">〇正信稀有分第六</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824b09"/><lb ed="R092" n="0514b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0824b0901">生正信向心。斯人最为稀有。颂曰。正信之人骨有 <lb ed="X" n="0824b10"/><lb ed="R092" n="0514b03"/>灵。心如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0824001" n="0824001"/>果日洞然明。眼空不见黄金贵。面壁忘機 <lb ed="X" n="0824b11"/><lb ed="R092" n="0514b04"/>海晏淸。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824b12"/><lb ed="R092" n="0514b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0824b1201">须菩提白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName><note place="inline">至</note>能生信心以此为实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824b13"/><lb ed="R092" n="0514b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0824b1301">生实信不者。须菩提谓前以无相行于佈施。即是 <lb ed="X" n="0824b14"/><lb ed="R092" n="0514b07"/>因深。得见无相<persName>如来</persName>。即是果深。因果之法既深。恐 <lb ed="X" n="0824b15"/><lb ed="R092" n="0514b08"/><persName>如来</persName>灭後。浊劫恶世之中。无人听信。故有是问。傅 <lb ed="X" n="0824b16"/><lb ed="R092" n="0514b09"/>大士云。因深果亦深。理密奥难寻。当来末法後。唯 <lb ed="X" n="0824b17"/><lb ed="R092" n="0514b10"/>虑法将沉。空生情未达。闻義恐难任。如能信此法。 <lb ed="X" n="0824b18"/><lb ed="R092" n="0514b11"/>定是觉人心。花严经云。信为道源功德母。长养一 <lb ed="X" n="0824b19"/><lb ed="R092" n="0514b12"/>切诸善法。智度论云。<persName>佛</persName>法大海。信为能入。是实信 <lb ed="X" n="0824b20"/><lb ed="R092" n="0514b13"/>者。实谛之阶也。有持戒修福者。不著诸相。即是持 <lb ed="X" n="0824b21"/><lb ed="R092" n="0514b14"/>戒。心常空寂。无诸妄念。即是修福。此人不被诸境 <lb ed="X" n="0824b22"/><lb ed="R092" n="0514b15"/>所惑。能生信心。以此为实。慈受深禅师云。念念常 <lb ed="X" n="0824b23"/><lb ed="R092" n="0514b16"/>空寂。日用有大力。此是三世诸<persName>佛</persName>行履处。六代祖 <lb ed="X" n="0824b24"/><lb ed="R092" n="0514b17"/>师行履处。无功之功。功不虚弃。川禅师云。金<persName>佛</persName>不 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0824c" n="0824c"/> <lb ed="X" n="0824c01"/><lb ed="R092" n="0514b18"/>度炉。木<persName>佛</persName>不度火。泥<persName>佛</persName>不渡水。颂曰。三<persName>佛</persName>容仪总 <lb ed="X" n="0824c02"/><lb ed="R092" n="0515a01"/>不真。眼中瞳子面前人。若能信得家中宝。啼鸟山 <lb ed="X" n="0824c03"/><lb ed="R092" n="0515a02"/>花一样春。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824c04"/><lb ed="R092" n="0515a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0824c0401">当知是人不于一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>得如是无量福德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824c05"/><lb ed="R092" n="0515a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0824c0501">种诸善根者。世间种种善事。不可勝计。大槪止是 <lb ed="X" n="0824c06"/><lb ed="R092" n="0515a05"/>诸恶莫作。诸善奉行是也。法花经云。随宜方便事。 <lb ed="X" n="0824c07"/><lb ed="R092" n="0515a06"/>无复诸疑惑。心生大欢喜。自知当作<persName>佛</persName>。傅大士云。 <lb ed="X" n="0824c08"/><lb ed="R092" n="0515a07"/>依他非自立。必假众缘成。日谢树无影。灯来室乃 <lb ed="X" n="0824c09"/><lb ed="R092" n="0515a08"/>明。于无量千万<persName>佛</persName>所者。显其<anchor xml:id="nkr_note_add_0824c0901" n="0824c0901"/><anchor xml:id="beg0824c0901" n="0824c0901"/>已<anchor xml:id="end0824c0901"/>多种善根。谓见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0824c10"/><lb ed="R092" n="0515a09"/>多。闻法多。修行多也。乃至一念生净信者。谓凡夫 <lb ed="X" n="0824c11"/><lb ed="R092" n="0515a10"/>于诸法中。起一切善恶凡圣等见。有取捨心。种种 <lb ed="X" n="0824c12"/><lb ed="R092" n="0515a11"/>妄想。不能生净信。菩萨了悟人法二空。无诸妄念。 <lb ed="X" n="0824c13"/><lb ed="R092" n="0515a12"/>心常淸净。听信其法。故言一念生净信也。傅大士 <lb ed="X" n="0824c14"/><lb ed="R092" n="0515a13"/>云。信心生一念。诸<persName>佛</persName>尽能知。生因于此日。证果未 <lb ed="X" n="0824c15"/><lb ed="R092" n="0515a14"/>来时。三大经多劫。六度久安施。熏成无漏种。方号 <lb ed="X" n="0824c16"/><lb ed="R092" n="0515a15"/>不思议。得如是福。谓<persName>如来</persName>知见众生。无诸妄念。心 <lb ed="X" n="0824c17"/><lb ed="R092" n="0515a16"/>常淸净。敬信其法。所以得智慧勝妙功德。不可测 <lb ed="X" n="0824c18"/><lb ed="R092" n="0515a17"/>量。川禅师云。种瓜得瓜。种果得果。颂曰。一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0824c19"/><lb ed="R092" n="0515a18"/>千万<persName>佛</persName>。各各眼横兼鼻直。昔年曾种善根来。今日 <lb ed="X" n="0824c20"/><lb ed="R092" n="0515b01"/>依前得渠力。须菩提。须菩提。著衣吃饭寻常事。何 <lb ed="X" n="0824c21"/><lb ed="R092" n="0515b02"/>须特地却生疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824c22"/><lb ed="R092" n="0515b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0824c2201">何以故是诸众生无复我相<note place="inline">至</note>无法相亦无非法相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0824c23"/><lb ed="R092" n="0515b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0824c2301">释生信得福之故。该乎生法二空。无复我人众生 <lb ed="X" n="0824c24"/><lb ed="R092" n="0515b05"/>寿者相。谓不倚恃名位势利。精进持戒。轻慢贫贱 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0825a" n="0825a"/> <lb ed="X" n="0825a01"/><lb ed="R092" n="0515b06"/>愚痴破戒之流。无能所知解心。无苟求希望心。言 <lb ed="X" n="0825a02"/><lb ed="R092" n="0515b07"/>行相应也。此生空也。无法相者。经云。心生则一切 <lb ed="X" n="0825a03"/><lb ed="R092" n="0515b08"/>法生。心灭则一切法灭。心既淸净。诸法皆空。故无 <lb ed="X" n="0825a04"/><lb ed="R092" n="0515b09"/>取捨一切善恶凡圣等见诸法相也。亦无非法相。 <lb ed="X" n="0825a05"/><lb ed="R092" n="0515b10"/>谓不著能知解心。不作有所得心。无人无法。内明 <lb ed="X" n="0825a06"/><lb ed="R092" n="0515b11"/>实相。外应虚缘也。此法空也。<name role="" type="person">圆悟禅师</name>云。伶俐汉。 <lb ed="X" n="0825a07"/><lb ed="R092" n="0515b12"/>脚跟须点地。脊樑要硬似铁。遊人间世。幻视万缘。 <lb ed="X" n="0825a08"/><lb ed="R092" n="0515b13"/>把住作主。不徇人情。截断人我。脱去知解。直下以 <lb ed="X" n="0825a09"/><lb ed="R092" n="0515b14"/>见性成<persName>佛</persName>。直指妙心为阶梯。及至作用。外应虚缘。 <lb ed="X" n="0825a10"/><lb ed="R092" n="0515b15"/>不落窠臼。办一片长久。守寂淡身心。于尘劳中透 <lb ed="X" n="0825a11"/><lb ed="R092" n="0515b16"/>脱去。乃善之善也。川禅师云。圆同大虚。无欠无馀。 <lb ed="X" n="0825a12"/><lb ed="R092" n="0515b17"/>颂曰。无相非法相。开拳复成掌。浮雲散碧空。万里 <lb ed="X" n="0825a13"/><lb ed="R092" n="0515b18"/>天一样。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825a14"/><lb ed="R092" n="0516a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0825a1401">何以故是诸众生若心取相<note place="inline">至</note>不应取非法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825a15"/><lb ed="R092" n="0516a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0825a1501">心若取相。即取妄念。故著我人众生寿者相也。圆 <lb ed="X" n="0825a16"/><lb ed="R092" n="0516a03"/>悟禅师云。诸<persName>佛</persName>开示祖师。直指唯心妙性。径捷承 <lb ed="X" n="0825a17"/><lb ed="R092" n="0516a04"/>当。不起一念。透顶透底。于见成际。不劳心力。任运 <lb ed="X" n="0825a18"/><lb ed="R092" n="0516a05"/>逍遥。了无取捨。乃真密印也。黄<anchor xml:id="nkr_note_add_0825a1801" n="0825a1801"/><anchor xml:id="beg0825a1801" n="0825a1801"/>蘗<anchor xml:id="end0825a1801"/>断际禅师谓裴 <lb ed="X" n="0825a19"/><lb ed="R092" n="0516a06"/>丞相云。<persName>佛</persName>与众生。唯止一心。更无差别。此心无始 <lb ed="X" n="0825a20"/><lb ed="R092" n="0516a07"/>以来。无形无相。不曾生。不曾灭。当下便是。动念则 <lb ed="X" n="0825a21"/><lb ed="R092" n="0516a08"/>乖。犹如虚空。无有边际。唯此一心。即便是<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>与 <lb ed="X" n="0825a22"/><lb ed="R092" n="0516a09"/>众生。更无别异。但是众生著相外求。求之转失。使 <lb ed="X" n="0825a23"/><lb ed="R092" n="0516a10"/><persName>佛</persName>觅<persName>佛</persName>。将心捉心。穷于尽形。终无所得。不知息念 <lb ed="X" n="0825a24"/><lb ed="R092" n="0516a11"/>亡虑。<persName>佛</persName>自现前。不假修证。本自具足。若不决定信 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0825b" n="0825b"/> <lb ed="X" n="0825b01"/><lb ed="R092" n="0516a12"/>此是<persName>佛</persName>。纵使纍劫修行。终不成道。取法相者。谓言 <lb ed="X" n="0825b02"/><lb ed="R092" n="0516a13"/>心外有法。故著诸相也。慈受云。顺天门外古招提。 <lb ed="X" n="0825b03"/><lb ed="R092" n="0516a14"/>烂漫春光照锦溪。物物更无心外法。个中能有幾 <lb ed="X" n="0825b04"/><lb ed="R092" n="0516a15"/>人知。逍遥翁云。欲外安和。但内寧静。心虚境寂。念 <lb ed="X" n="0825b05"/><lb ed="R092" n="0516a16"/>起法生。水浊波浑。潭淸月朗。修行之要。靡出于斯。 <lb ed="X" n="0825b06"/><lb ed="R092" n="0516a17"/>黄<anchor xml:id="nkr_note_add_0825b0601" n="0825b0601"/><anchor xml:id="beg0825b0601" n="0825b0601"/>蘗<anchor xml:id="end0825b0601"/>云。造恶造善。皆是著相。著相造恶。枉受轮迴。 <lb ed="X" n="0825b07"/><lb ed="R092" n="0516a18"/>著相造善。枉受劳苦。都总不如。便自认取本心。心 <lb ed="X" n="0825b08"/><lb ed="R092" n="0516b01"/>外无法。此心即法。法外无心。将心无心。心却成有。 <lb ed="X" n="0825b09"/><lb ed="R092" n="0516b02"/>一切在我默契而<anchor xml:id="nkr_note_add_0825b0901" n="0825b0901"/><anchor xml:id="beg0825b0901" n="0825b0901"/>已<anchor xml:id="end0825b0901"/>。若取非法相。谓有取捨善恶 <lb ed="X" n="0825b10"/><lb ed="R092" n="0516b03"/>等相也。疏云。五阴空为法。五阴相为非法。即以阴 <lb ed="X" n="0825b11"/><lb ed="R092" n="0516b04"/>空为药名法。阴有为病名非法。阴病既除。空药亦 <lb ed="X" n="0825b12"/><lb ed="R092" n="0516b05"/>遣。非法既谢。在法亦亡。傅大士云。人空法亦空。二 <lb ed="X" n="0825b13"/><lb ed="R092" n="0516b06"/>相本来同。遍计虚分别。依地碍不通。圆成沉识海。 <lb ed="X" n="0825b14"/><lb ed="R092" n="0516b07"/>流转若飘蓬。欲识无生理。心外断行踪。是不著诸 <lb ed="X" n="0825b15"/><lb ed="R092" n="0516b08"/>法相也。不应取法。不应取非法。谓有无俱遣。语默 <lb ed="X" n="0825b16"/><lb ed="R092" n="0516b09"/>双亡。若取法相。则有法执。若取非法相。则有空执。 <lb ed="X" n="0825b17"/><lb ed="R092" n="0516b10"/>有执则烦恼炽燃。无执则信心淸净。傅大士云。有 <lb ed="X" n="0825b18"/><lb ed="R092" n="0516b11"/>因名假号。无相有驰名。有无无别体。无有有无形。 <lb ed="X" n="0825b19"/><lb ed="R092" n="0516b12"/>有无无自性。妄起有无情。有无如谷响。勿著有无 <lb ed="X" n="0825b20"/><lb ed="R092" n="0516b13"/>声。是了中道也。川禅师云。金不博金。水不洗水。颂 <lb ed="X" n="0825b21"/><lb ed="R092" n="0516b14"/>曰。得树攀高未足奇。悬崖撒手大夫儿。水寒夜冷 <lb ed="X" n="0825b22"/><lb ed="R092" n="0516b15"/>鱼难觅。留得空船载月归。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825b23"/><lb ed="R092" n="0516b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0825b2301">以是義故<persName>如来</persName>常说<note place="inline">至</note>法尙应捨何况非法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825b24"/><lb ed="R092" n="0516b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0825b2401">执有说空。因河用筏。有执既丧。空说奚存。既是渡 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0825c" n="0825c"/> <lb ed="X" n="0825c01"/><lb ed="R092" n="0516b18"/>河。那更存筏。傅大士云。渡河须用筏。到岸不须船。 <lb ed="X" n="0825c02"/><lb ed="R092" n="0517a01"/>人法知无我。悟理讵劳筌。中流仍被溺。谁论在二 <lb ed="X" n="0825c03"/><lb ed="R092" n="0517a02"/>边。有无如取一。即被汚心田。法尙应捨。何况非法 <lb ed="X" n="0825c04"/><lb ed="R092" n="0517a03"/>者。法相属有。非法相属无。乃两头见。直须截断。譬 <lb ed="X" n="0825c05"/><lb ed="R092" n="0517a04"/>如人未渡河。须假船筏。既到彼岸。当離其筏。不可 <lb ed="X" n="0825c06"/><lb ed="R092" n="0517a05"/>执著也。人未出生死爱河。须假<persName>佛</persName>法。既得度脱。法 <lb ed="X" n="0825c07"/><lb ed="R092" n="0517a06"/>亦当捨。所以赵州道。<persName>佛</persName>之一字。不吾喜闻。经云。若 <lb ed="X" n="0825c08"/><lb ed="R092" n="0517a07"/>人欲识<persName>佛</persName>境界。当净其意如虚空。外无一法而建 <lb ed="X" n="0825c09"/><lb ed="R092" n="0517a08"/>立。法尙应捨。何况非法乎。川禅师云。水到渠成。颂 <lb ed="X" n="0825c10"/><lb ed="R092" n="0517a09"/>曰。终日忙忙。那事无妨。不求解脱。不乐天堂。<anchor xml:id="nkr_note_add_0825c1001" n="0825c1001"/><anchor xml:id="beg0825c1001" n="0825c1001"/>但<anchor xml:id="end0825c1001"/>能 <lb ed="X" n="0825c11"/><lb ed="R092" n="0517a10"/>一念归无念。高步毘卢顶上行。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0825c12"/><lb ed="R092" n="0517a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">无得无说分第七</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0825c1201">〇无得无说分第七</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825c13"/><lb ed="R092" n="0517a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0825c1301">当体空寂。无物可得。凡有言说。皆为剩语。颂曰。识 <lb ed="X" n="0825c14"/><lb ed="R092" n="0517a13"/>破孃生无所得。虚空那话是和非。炳然一句威音 <lb ed="X" n="0825c15"/><lb ed="R092" n="0517a14"/>外。雲去雲来天不移。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825c16"/><lb ed="R092" n="0517a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0825c1601">须菩提于意云何<note place="inline">至</note>亦无有定法<persName>如来</persName>可说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0825c17"/><lb ed="R092" n="0517a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0825c1701"><persName>如来</persName>有所说法耶。<persName>佛</persName>所问意。恐人谓<persName>如来</persName>有所说 <lb ed="X" n="0825c18"/><lb ed="R092" n="0517a17"/>也盖真如法体。離有无相。離言说相。岂可以耳闻 <lb ed="X" n="0825c19"/><lb ed="R092" n="0517a18"/>心得。当知树下得道。诸会说法。但应身耳。其报身 <lb ed="X" n="0825c20"/><lb ed="R092" n="0517b01"/>法身。无得无说也。无有定法者。根器有利钝。学性 <lb ed="X" n="0825c21"/><lb ed="R092" n="0517b02"/>有浅深。随機设教。对病用药。法花经云。诸根利钝。 <lb ed="X" n="0825c22"/><lb ed="R092" n="0517b03"/>精进懈怠。随其所堪。而为说法。是故法无定相。迷 <lb ed="X" n="0825c23"/><lb ed="R092" n="0517b04"/>悟悬殊。若未悟时。似无所得。若悟了时。似有所得。 <lb ed="X" n="0825c24"/><lb ed="R092" n="0517b05"/>得与不得。皆是妄见。但不可执著。自契中道。岂有 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0826a" n="0826a"/> <lb ed="X" n="0826a01"/><lb ed="R092" n="0517b06"/>定法可说。川禅师云。寒即言寒。热即言热。颂曰。雲 <lb ed="X" n="0826a02"/><lb ed="R092" n="0517b07"/>起南山雨北山。驴名马字幾千般。请看浩渺无情 <lb ed="X" n="0826a03"/><lb ed="R092" n="0517b08"/>水。幾处随方幾处圆。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826a04"/><lb ed="R092" n="0517b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0826a0401">何以故<persName>如来</persName>所说法皆不可取不可说非法非非法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826a05"/><lb ed="R092" n="0517b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0826a0501">不可取者。空生恐学人不悟<persName>如来</persName>无相之理。不可 <lb ed="X" n="0826a06"/><lb ed="R092" n="0517b11"/>说者。恐学人执著<persName>如来</persName>所说章句也。盖<persName>如来</persName>所说 <lb ed="X" n="0826a07"/><lb ed="R092" n="0517b12"/>者。无上菩提之法。可以性修。而不可以色相取。可 <lb ed="X" n="0826a08"/><lb ed="R092" n="0517b13"/>以心传。而不可以口舌说也。非。无也。非非。不无也。 <lb ed="X" n="0826a09"/><lb ed="R092" n="0517b14"/>法本不有。莫作无见。法本不无。莫作有见。谓无即 <lb ed="X" n="0826a10"/><lb ed="R092" n="0517b15"/>成断灭。语有即成邪见。须菩提所以两言其不可 <lb ed="X" n="0826a11"/><lb ed="R092" n="0517b16"/>也。是法也。微妙玄通。深不可识。一以言有。虽有而 <lb ed="X" n="0826a12"/><lb ed="R092" n="0517b17"/>未尝有。一以为无。虽无而未尝无。此非法非非法。 <lb ed="X" n="0826a13"/><lb ed="R092" n="0517b18"/>真空不空。岂有定法可说也。傅大士云。菩提離言 <lb ed="X" n="0826a14"/><lb ed="R092" n="0518a01"/>说。从来无得人。须依二空理。当证法王身。有心俱 <lb ed="X" n="0826a15"/><lb ed="R092" n="0518a02"/>是妄。无执乃名真。若悟非非法。逍遥出六尘。川禅 <lb ed="X" n="0826a16"/><lb ed="R092" n="0518a03"/>师云。是甚么。颂曰。恁么也不得。不恁么也不得。廓 <lb ed="X" n="0826a17"/><lb ed="R092" n="0518a04"/>落太虚空。鸟飞无影迹。撥转機轮却倒迴。南北东 <lb ed="X" n="0826a18"/><lb ed="R092" n="0518a05"/>西任往来。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826a19"/><lb ed="R092" n="0518a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0826a1901">所以者何一切贤圣皆以无为法而有差别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826a20"/><lb ed="R092" n="0518a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0826a2001">一切贤圣。三世十方<persName>佛</persName>菩萨也。无为者。自然觉性。 <lb ed="X" n="0826a21"/><lb ed="R092" n="0518a08"/>无假人为。一切贤圣。皆用此法。然法本无为。何有 <lb ed="X" n="0826a22"/><lb ed="R092" n="0518a09"/>差别。第性有利钝。学有浅深。遂生差别见解。既有 <lb ed="X" n="0826a23"/><lb ed="R092" n="0518a10"/>差别见解。故无定法也。海觉元禅师云。一金成万 <lb ed="X" n="0826a24"/><lb ed="R092" n="0518a11"/>器。皆由匠者智。何必毘耶城。人人说不二。傅大士 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0826b" n="0826b"/> <lb ed="X" n="0826b01"/><lb ed="R092" n="0518a12"/>云。人法俱名执。了即二无为。菩萨能齐证。声闻離 <lb ed="X" n="0826b02"/><lb ed="R092" n="0518a13"/>一非。所知烦恼尽。空中无所依。常能作此观。证果 <lb ed="X" n="0826b03"/><lb ed="R092" n="0518a14"/>定无疑。川禅师云。毫<g ref="#CB12530">厘</g>有差。天地悬隔。颂曰。正人 <lb ed="X" n="0826b04"/><lb ed="R092" n="0518a15"/>说邪法。邪法悉归正。邪人说正法。正法悉归邪。江 <lb ed="X" n="0826b05"/><lb ed="R092" n="0518a16"/>北成枳江南橘。春来都放一般花。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0826b06"/><lb ed="R092" n="0518a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">依法出生分第八</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0826b0601">〇依法出生分第八</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826b07"/><lb ed="R092" n="0518a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0826b0701">诸<persName>佛</persName>所依之法。尽从此经出。颂曰。百千妙義<persName>佛</persName>诸 <lb ed="X" n="0826b08"/><lb ed="R092" n="0518b01"/>祖。尽在毫端一密中。七宝三千非比喩。此心包纳 <lb ed="X" n="0826b09"/><lb ed="R092" n="0518b02"/>太虚空。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826b10"/><lb ed="R092" n="0518b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0826b1001">须菩提于意云何若人满<note place="inline">至</note>是故<persName>如来</persName>说福德多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826b11"/><lb ed="R092" n="0518b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0826b1101"><persName>佛</persName>意欲显无为之福。先将有漏之福挍量。三千大 <lb ed="X" n="0826b12"/><lb ed="R092" n="0518b05"/>千世界七宝佈施。乃是住相佈施。希求福利。得福 <lb ed="X" n="0826b13"/><lb ed="R092" n="0518b06"/>虽多。而于识心见性。了无所得。盖佈施供养。身外 <lb ed="X" n="0826b14"/><lb ed="R092" n="0518b07"/>之福。受持经典。德性之福。身福藉物而修。物有限 <lb ed="X" n="0826b15"/><lb ed="R092" n="0518b08"/>而福亦有限。非福德性之比。故言<persName>如来</persName>说福德多。 <lb ed="X" n="0826b16"/><lb ed="R092" n="0518b09"/>以其有限。得以计其多寡也。傅大士云。宝满三千 <lb ed="X" n="0826b17"/><lb ed="R092" n="0518b10"/>界。赍持作福田。唯成有漏业。终不離人天。故知心 <lb ed="X" n="0826b18"/><lb ed="R092" n="0518b11"/>无能所。识心见性。方名福德性也。川禅师云。事向 <lb ed="X" n="0826b19"/><lb ed="R092" n="0518b12"/>无心得。颂曰。宝满三千及大千。福缘应不離人天。 <lb ed="X" n="0826b20"/><lb ed="R092" n="0518b13"/>若知福德元无性。买得风光不用钱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826b21"/><lb ed="R092" n="0518b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0826b2101">若复有人于此经中<note place="inline">至</note>为他人说其福勝彼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826b22"/><lb ed="R092" n="0518b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0826b2201">受持者。身口意皆淸净是也。晓解经義。依教而行。 <lb ed="X" n="0826b23"/><lb ed="R092" n="0518b16"/>如船入海。无所不通。是名受持。不解经義。而又懈 <lb ed="X" n="0826b24"/><lb ed="R092" n="0518b17"/>怠。心口相违。如入沟港。即有断绝。非受持也。张无 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0826c" n="0826c"/> <lb ed="X" n="0826c01"/><lb ed="R092" n="0518b18"/>尽云。<persName>佛</persName>为无上法王。金口所宣圣教。若一诵之。则 <lb ed="X" n="0826c02"/><lb ed="R092" n="0519a01"/>为法轮转地。夜叉唱空。报四天王。乃至梵天。通明 <lb ed="X" n="0826c03"/><lb ed="R092" n="0519a02"/>通暗。龙神悦怿。如纶言诞布。孰不钦奉。诵经之功 <lb ed="X" n="0826c04"/><lb ed="R092" n="0519a03"/>如此。若但形留神往。寻行数墨而<anchor xml:id="nkr_note_add_0826c0401" n="0826c0401"/><anchor xml:id="beg0826c0401" n="0826c0401"/>已<anchor xml:id="end0826c0401"/>。何异春禽昼 <lb ed="X" n="0826c05"/><lb ed="R092" n="0519a04"/>转。秋蛩夜鸣。虽千万遍何益哉。芗山因禅师云。灯 <lb ed="X" n="0826c06"/><lb ed="R092" n="0519a05"/>笼露柱炽燃说。莫学驴年纸上钻。看经须具看经 <lb ed="X" n="0826c07"/><lb ed="R092" n="0519a06"/>眼。多见看经被眼瞒。四句偈。百丈云。眼耳鼻舌。各 <lb ed="X" n="0826c08"/><lb ed="R092" n="0519a07"/>不贪染一切诸法。是名受持四句偈。亦名四果仙 <lb ed="X" n="0826c09"/><lb ed="R092" n="0519a08"/>人。亦名六通罗汉。陈居士云。一切<persName>佛</persName>法。摄在四句 <lb ed="X" n="0826c10"/><lb ed="R092" n="0519a09"/>偈中。故得之者。不在文字之多。<anchor xml:id="nkr_note_add_0826c1001" n="0826c1001"/><anchor xml:id="beg0826c1001" n="0826c1001"/>但<anchor xml:id="end0826c1001"/>一念顷。即入实 <lb ed="X" n="0826c11"/><lb ed="R092" n="0519a10"/>谛。若更勤行精进。受之不忘。持之不厌。普为他人 <lb ed="X" n="0826c12"/><lb ed="R092" n="0519a11"/>演说。既能自利。更能利人。其福德廣大。勝彼七宝 <lb ed="X" n="0826c13"/><lb ed="R092" n="0519a12"/>佈施。傅大士云。持经取四句。与圣作良缘。欲入无 <lb ed="X" n="0826c14"/><lb ed="R092" n="0519a13"/>为海。须乘般若船。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826c15"/><lb ed="R092" n="0519a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0826c1501">何以故须菩提一切诸<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>三菩提法皆从此经出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0826c16"/><lb ed="R092" n="0519a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0826c1601">阿耨多罗三<anchor xml:id="nkr_note_add_0826c1601" n="0826c1601"/><anchor xml:id="beg0826c1601" n="0826c1601"/>藐<anchor xml:id="end0826c1601"/>三菩提。谓真性也。一切诸<persName>佛</persName>菩提 <lb ed="X" n="0826c17"/><lb ed="R092" n="0519a16"/>法者。谓诸<persName>佛</persName>求真性之法也。一切诸<persName>佛</persName>求真性之 <lb ed="X" n="0826c18"/><lb ed="R092" n="0519a17"/>法。皆从此经出。则此经之功为极大。而受持者之 <lb ed="X" n="0826c19"/><lb ed="R092" n="0519a18"/>福德。信无穷矣。忠国师云。兹经喩如大地。何物不 <lb ed="X" n="0826c20"/><lb ed="R092" n="0519b01"/>从地之所生。诸<persName>佛</persName>唯指一心。何法不从心之所立。 <lb ed="X" n="0826c21"/><lb ed="R092" n="0519b02"/>故云。皆从此经出。川禅师云。且道此经从甚处出 <lb ed="X" n="0826c22"/><lb ed="R092" n="0519b03"/>须弥顶上。大海波心。颂曰。<persName>佛</persName>祖垂慈实有权。言言 <lb ed="X" n="0826c23"/><lb ed="R092" n="0519b04"/>不離此经宣。此经出处还相委。便向雲中驾铁船。 <lb ed="X" n="0826c24"/><lb ed="R092" n="0519b05"/>切忌错会。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0827a" n="0827a"/> <lb ed="X" n="0827a01"/><lb ed="R092" n="0519b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0827a0101">须菩提所谓<persName>佛</persName>法者即非<persName>佛</persName>法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827a02"/><lb ed="R092" n="0519b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0827a0201">所谓<persName>佛</persName>法者。阿耨多罗三藐三菩提法也。于本性 <lb ed="X" n="0827a03"/><lb ed="R092" n="0519b08"/>中。非为真实。唯假此以开悟众生。故谓<persName>佛</persName>法。即非 <lb ed="X" n="0827a04"/><lb ed="R092" n="0519b09"/><persName>佛</persName>法。二乘之人。执著诸相。以为<persName>佛</persName>法。遂乃向外寻 <lb ed="X" n="0827a05"/><lb ed="R092" n="0519b10"/>求。<name role="" type="person">文殊师利</name>云。一切众生。愚迷顚倒。不悟种种修 <lb ed="X" n="0827a06"/><lb ed="R092" n="0519b11"/>行。不離身内。菩萨于诸<persName>佛</persName>法。都无染著。亦不捨離。 <lb ed="X" n="0827a07"/><lb ed="R092" n="0519b12"/>见如不见。闻如不闻。心境空寂。自然淸净。学道之 <lb ed="X" n="0827a08"/><lb ed="R092" n="0519b13"/>人。既能觉悟诸相皆空。但用所得知解做药。治个 <lb ed="X" n="0827a09"/><lb ed="R092" n="0519b14"/>心中妄想执著之病。心地自然调伏。无罣碍也。川 <lb ed="X" n="0827a10"/><lb ed="R092" n="0519b15"/>禅师云。能将蜜果子。换如苦葫芦。颂曰。<persName>佛</persName>法非法。 <lb ed="X" n="0827a11"/><lb ed="R092" n="0519b16"/>能纵能夺。有放有收。有生有杀。眉间长放白毫光。 <lb ed="X" n="0827a12"/><lb ed="R092" n="0519b17"/>痴人犹待问菩萨。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0827a13"/><lb ed="R092" n="0519b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一相无相分第九</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0827a1301">〇一相无相分第九</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827a14"/><lb ed="R092" n="0520a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0827a1401">只此一相。本自无形。颂曰。一相本来元不有。明珠 <lb ed="X" n="0827a15"/><lb ed="R092" n="0520a02"/>钻透两头空。要知四果安身处。镜破。形忘那有踪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827a16"/><lb ed="R092" n="0520a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0827a1601">须菩提于意云何<note place="inline">至</note>而实无来是故名阿那含。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827a17"/><lb ed="R092" n="0520a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0827a1701">须陀洹等四菩萨。虽得是果。而不存有所得心。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0827a18"/><lb ed="R092" n="0520a05"/>恐四菩萨不知以无念为宗。尙萌所得之念。故设 <lb ed="X" n="0827a19"/><lb ed="R092" n="0520a06"/>四问。须菩提皆以不也答之。复为辩论。以形容其 <lb ed="X" n="0827a20"/><lb ed="R092" n="0520a07"/>所诣之实。须陀洹者。知身是妄。欲入无为之理。断 <lb ed="X" n="0827a21"/><lb ed="R092" n="0520a08"/>除人我执著之相。能捨粗重烦恼。未能離微细烦 <lb ed="X" n="0827a22"/><lb ed="R092" n="0520a09"/>恼。此人不入地狱。不作修罗饿鬼异类之身。是谓 <lb ed="X" n="0827a23"/><lb ed="R092" n="0520a10"/>学人悟初果也。逍遥翁云。夫烦恼者。菩提之根本 <lb ed="X" n="0827a24"/><lb ed="R092" n="0520a11"/>也。若人照了炼习。可为出世之法。譬高原陆地。不 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0827b" n="0827b"/> <lb ed="X" n="0827b01"/><lb ed="R092" n="0520a12"/>生莲花。而生于淤泥浊水中也。故云。莫管烦恼障。 <lb ed="X" n="0827b02"/><lb ed="R092" n="0520a13"/>但存菩提心。入流者。谓捨凡入圣。初入圣流也。而 <lb ed="X" n="0827b03"/><lb ed="R092" n="0520a14"/>无所入。修务漏业。不入六尘。然终不能捨離尘境。 <lb ed="X" n="0827b04"/><lb ed="R092" n="0520a15"/>傅大士云。捨凡初入圣。烦恼渐轻微。断除人我执。 <lb ed="X" n="0827b05"/><lb ed="R092" n="0520a16"/>创始证无为。缘尘及身见。今者乃知非。佈施人天 <lb ed="X" n="0827b06"/><lb ed="R092" n="0520a17"/>後。趣寂不知归。不入色声香味触法者。厌喧求静。 <lb ed="X" n="0827b07"/><lb ed="R092" n="0520a18"/>六尘之境。于念未忘。所以不入色声香味触法也。 <lb ed="X" n="0827b08"/><lb ed="R092" n="0520b01"/><name role="" type="person">圆悟禅师</name>云。报缘未谢。世上有许多交涉。应须应 <lb ed="X" n="0827b09"/><lb ed="R092" n="0520b02"/>之。使绰绰然有馀裕始得。人生各随缘分。不必厌 <lb ed="X" n="0827b10"/><lb ed="R092" n="0520b03"/>喧求静。但令中虚外顺。虽在闹市沸汤中。亦恬然 <lb ed="X" n="0827b11"/><lb ed="R092" n="0520b04"/>安稳。纔有纤毫见<anchor xml:id="nkr_note_add_0827b1101" n="0827b1101"/><anchor xml:id="beg0827b1101" n="0827b1101"/>刺<anchor xml:id="end0827b1101"/>。即便打不过也。斯陀含者。是 <lb ed="X" n="0827b12"/><lb ed="R092" n="0520b05"/>渐修精进之所。修无漏业。念念不住六尘境界。然 <lb ed="X" n="0827b13"/><lb ed="R092" n="0520b06"/>终未有湛然淸净之心。一往来。谓人间报谢。一往 <lb ed="X" n="0827b14"/><lb ed="R092" n="0520b07"/>天上。却来人间受生。断馀思惑。方得涅槃也。实无 <lb ed="X" n="0827b15"/><lb ed="R092" n="0520b08"/>往来。谓前念纔著。後念即觉。是无得果之心。心实 <lb ed="X" n="0827b16"/><lb ed="R092" n="0520b09"/>无我。谁为往来。阿那含者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0827b1601" n="0827b1601"/><anchor xml:id="beg0827b1601" n="0827b1601"/>已<anchor xml:id="end0827b1601"/>悟人法俱空。渐修精 <lb ed="X" n="0827b17"/><lb ed="R092" n="0520b10"/>进。念念不退菩提之心。名为不来者。谓能断惑。内 <lb ed="X" n="0827b18"/><lb ed="R092" n="0520b11"/>无欲心。外无欲境。<anchor xml:id="nkr_note_add_0827b1801" n="0827b1801"/><anchor xml:id="beg0827b1801" n="0827b1801"/>已<anchor xml:id="end0827b1801"/>離欲界。不来受生。故名不来。 <lb ed="X" n="0827b19"/><lb ed="R092" n="0520b12"/>心空无我。实无不来之相。故云而实无来也。川禅 <lb ed="X" n="0827b20"/><lb ed="R092" n="0520b13"/>师云。诸行无常。一切皆空。颂曰。三位声闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0827b2001" n="0827b2001"/><anchor xml:id="beg0827b2001" n="0827b2001"/>已<anchor xml:id="end0827b2001"/>出尘。 <lb ed="X" n="0827b21"/><lb ed="R092" n="0520b14"/>往来求静有疏亲。明明四果元无果。幻化空身即 <lb ed="X" n="0827b22"/><lb ed="R092" n="0520b15"/>法身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827b23"/><lb ed="R092" n="0520b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0827b2301">须菩提于意云何<note place="inline">至</note>是第一離欲阿罗汉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827b24"/><lb ed="R092" n="0520b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0827b2401">梵语阿罗汉。华言无生。谓诸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0827b2401" n="0827b2401"/><anchor xml:id="beg0827b2401" n="0827b2401"/>已<anchor xml:id="end0827b2401"/>尽。无复烦恼更 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0827c" n="0827c"/> <lb ed="X" n="0827c01"/><lb ed="R092" n="0520b18"/>不于三界内受生。由须菩提当此果也。实无有法。 <lb ed="X" n="0827c02"/><lb ed="R092" n="0521a01"/>谓无烦恼可断。无贪嗔可離。情无顺逆。境知俱亡。 <lb ed="X" n="0827c03"/><lb ed="R092" n="0521a02"/>岂有得果之心。若我念未空。于道有得。于法有名。 <lb ed="X" n="0827c04"/><lb ed="R092" n="0521a03"/>是凡夫之行。即著我人众生寿者相也。无诤三昧。 <lb ed="X" n="0827c05"/><lb ed="R092" n="0521a04"/>此名正定心。心无生灭。名为正定。人中最为第一 <lb ed="X" n="0827c06"/><lb ed="R092" n="0521a05"/>離欲阿罗汉者。能離一切欲。亦无離欲之心。微细 <lb ed="X" n="0827c07"/><lb ed="R092" n="0521a06"/>四相。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0827c0701" n="0827c0701"/><anchor xml:id="beg0827c0701" n="0827c0701"/>已<anchor xml:id="end0827c0701"/>灭尽。爱染不生。故谓之離欲耳。川禅师 <lb ed="X" n="0827c08"/><lb ed="R092" n="0521a07"/>云。把定则雲行谷口。放行也月落寒潭。颂曰。唤马 <lb ed="X" n="0827c09"/><lb ed="R092" n="0521a08"/>何曾马。呼牛未必牛。两头都放下。中道一时休。六 <lb ed="X" n="0827c10"/><lb ed="R092" n="0521a09"/>门逬出辽天鹘。独步乾坤总不收。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827c11"/><lb ed="R092" n="0521a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0827c1101"><persName>世尊</persName>我不作是念<note place="inline">至</note>而名须菩提是乐阿兰那行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0827c12"/><lb ed="R092" n="0521a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0827c1201">须菩提恐人不知去所得心。是以咨启<persName>世尊</persName>。至于 <lb ed="X" n="0827c13"/><lb ed="R092" n="0521a12"/>再四言我若作是念。我是離欲得道果者。即是心 <lb ed="X" n="0827c14"/><lb ed="R092" n="0521a13"/>著四相。与法为诤。不名離欲阿罗汉也。乐。好也。阿 <lb ed="X" n="0827c15"/><lb ed="R092" n="0521a14"/>兰那。此言无诤。言乐阿兰那行者。是好无诤行之 <lb ed="X" n="0827c16"/><lb ed="R092" n="0521a15"/>人也。有是好。则必有是行。有是行。则必有所得。须 <lb ed="X" n="0827c17"/><lb ed="R092" n="0521a16"/>菩提得无诤三昧。则虽有是行。而念无所得。故言 <lb ed="X" n="0827c18"/><lb ed="R092" n="0521a17"/>实无所行。所以<persName>世尊</persName>许须菩提是乐阿兰那行者。 <lb ed="X" n="0827c19"/><lb ed="R092" n="0521a18"/>百丈禅师出。只如今一切诸法。若于脏腑中。有纤 <lb ed="X" n="0827c20"/><lb ed="R092" n="0521b01"/>毫停留。是不出网。<anchor xml:id="nkr_note_add_0827c2001" n="0827c2001"/><anchor xml:id="beg0827c2001" n="0827c2001"/>但<anchor xml:id="end0827c2001"/>有所求所得。生心动念。尽是 <lb ed="X" n="0827c21"/><lb ed="R092" n="0521b02"/>野豻。若脏腑中。都无所求。都无所得。此人诸恶不 <lb ed="X" n="0827c22"/><lb ed="R092" n="0521b03"/>生。人我不起。是纳须弥于芥子中。不起一切贪嗔。 <lb ed="X" n="0827c23"/><lb ed="R092" n="0521b04"/>是能吸四大海水。于一切境。不惑不乱。不嗔不喜。 <lb ed="X" n="0827c24"/><lb ed="R092" n="0521b05"/>刮削幷当得净洁。是无事人。勝一切知解精进头 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0828a" n="0828a"/> <lb ed="X" n="0828a01"/><lb ed="R092" n="0521b06"/>陀。是名天眼。是名有法界性。是作车载因果。是<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0828a02"/><lb ed="R092" n="0521b07"/>出世度众生。傅大士云。无生亦无灭。无我亦无人。 <lb ed="X" n="0828a03"/><lb ed="R092" n="0521b08"/>永除烦恼障。长辞有後身。境亡心亦灭。无复起贪 <lb ed="X" n="0828a04"/><lb ed="R092" n="0521b09"/>嗔。无悲空有智。悠然独任真。川禅师云。认著以前 <lb ed="X" n="0828a05"/><lb ed="R092" n="0521b10"/>还不是。颂曰。<g ref="#CB06536">蚌</g>腹隐明珠。石中藏宝玉。有麝自然 <lb ed="X" n="0828a06"/><lb ed="R092" n="0521b11"/>香。何用临风立。活计看来恰似无。应用头头皆具 <lb ed="X" n="0828a07"/><lb ed="R092" n="0521b12"/>足。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0828a08"/><lb ed="R092" n="0521b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">莊严净土分第十</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0828a0801">〇莊严净土分第十</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828a09"/><lb ed="R092" n="0521b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0828a0901">以淸净心。莊严法身净土。颂曰。家破人亡国<anchor xml:id="nkr_note_add_0828a0901" n="0828a0901"/><anchor xml:id="beg0828a0901" n="0828a0901"/>已<anchor xml:id="end0828a0901"/>空。 <lb ed="X" n="0828a10"/><lb ed="R092" n="0521b15"/>更无南北与西东。寥寥晴际霜天夜纔有微雲便 <lb ed="X" n="0828a11"/><lb ed="R092" n="0521b16"/>不同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828a12"/><lb ed="R092" n="0521b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0828a1201"><persName>佛</persName>告须菩提于意云何<note place="inline">至</note>燃灯<persName>佛</persName>所于法实无所得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828a13"/><lb ed="R092" n="0521b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0828a1301">于法有所得不者。<persName>如来</persName>欲破二乘执著之心。故有 <lb ed="X" n="0828a14"/><lb ed="R092" n="0522a01"/>此问。<name role="" type="person">白乐天</name>问宽禅师云。无修无诤。何异凡夫。师 <lb ed="X" n="0828a15"/><lb ed="R092" n="0522a02"/>云。凡夫无明。二乘执著。離此二病。是名真修也。真 <lb ed="X" n="0828a16"/><lb ed="R092" n="0522a03"/>修者。不得勤。不得忘。勤则近执著。忘则落无明。不 <lb ed="X" n="0828a17"/><lb ed="R092" n="0522a04"/>著不忘。乃为心要耳。此入道之法门也。于法实无 <lb ed="X" n="0828a18"/><lb ed="R092" n="0522a05"/>所得。空生谓<persName>如来</persName>自性。本来淸净。本无尘劳。寂而 <lb ed="X" n="0828a19"/><lb ed="R092" n="0522a06"/>常照。即自成<persName>佛</persName>。而于燃灯所。于法实无所得。傅大 <lb ed="X" n="0828a20"/><lb ed="R092" n="0522a07"/>士云。昔时称善慧。今日号能仁。看缘缘是妄。识体 <lb ed="X" n="0828a21"/><lb ed="R092" n="0522a08"/>体非真。法性非因果。如理不从因。谓得燃灯记。寧 <lb ed="X" n="0828a22"/><lb ed="R092" n="0522a09"/>知是旧身。川禅师云。古之今之。颂曰。一手指天。一 <lb ed="X" n="0828a23"/><lb ed="R092" n="0522a10"/>手指地。南比东西。秋毫不睹。生来心胆大如天。无 <lb ed="X" n="0828a24"/><lb ed="R092" n="0522a11"/>限群魔倒赤幡。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0828b" n="0828b"/> <lb ed="X" n="0828b01"/><lb ed="R092" n="0522a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0828b0101">须菩提于意云何<note place="inline">至</note>即非莊严是名莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828b02"/><lb ed="R092" n="0522a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0828b0201"><persName>佛</persName>土者。<persName>佛</persName>之妙性也。众生之真心也。随其心净。即 <lb ed="X" n="0828b03"/><lb ed="R092" n="0522a14"/><persName>佛</persName>土净。奚以外饰为哉。故造寺写经。佈施供养。此 <lb ed="X" n="0828b04"/><lb ed="R092" n="0522a15"/>是著相莊严。若人心常淸净。不向外求。任运随缘。 <lb ed="X" n="0828b05"/><lb ed="R092" n="0522a16"/>一无所得。行<anchor xml:id="nkr_note_add_0828b0501" n="0828b0501"/><anchor xml:id="beg0828b0501" n="0828b0501"/>住<anchor xml:id="end0828b0501"/>坐卧。与道相应。是名莊严<persName>佛</persName>土。庞 <lb ed="X" n="0828b06"/><lb ed="R092" n="0522a17"/>婆转藏经。维那请迴向。婆于面前取梳子。就脑後 <lb ed="X" n="0828b07"/><lb ed="R092" n="0522a18"/>插云。迴向了也。此是无能所心。傅大士云。莊严绝 <lb ed="X" n="0828b08"/><lb ed="R092" n="0522b01"/>能所。无我亦无人。断除俱不染。颖脱出嚣尘。川禅 <lb ed="X" n="0828b09"/><lb ed="R092" n="0522b02"/>师云。孃生裤子。靑州布衫。颂曰。抖擞浑身白勝霜。 <lb ed="X" n="0828b10"/><lb ed="R092" n="0522b03"/>芦花雪月转争光。幸有九皋翘足势。更添朱顶又 <lb ed="X" n="0828b11"/><lb ed="R092" n="0522b04"/>何妨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828b12"/><lb ed="R092" n="0522b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0828b1201">是故须菩提诸菩萨<note place="inline">至</note>不应住声香味触法生心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828b13"/><lb ed="R092" n="0522b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0828b1301">菩萨莊严。既不在于外饰。则当反而求之于心。凡 <lb ed="X" n="0828b14"/><lb ed="R092" n="0522b07"/>夫之心。无明起灭。妄想顚倒。取捨善恶凡圣等见。 <lb ed="X" n="0828b15"/><lb ed="R092" n="0522b08"/>是名浊乱心。菩萨心常空寂。无诸妄念。不生不灭。 <lb ed="X" n="0828b16"/><lb ed="R092" n="0522b09"/>不动不摇。即是生淸净心也。不应住色生心者。心 <lb ed="X" n="0828b17"/><lb ed="R092" n="0522b10"/>常淸净。不住六尘。即不被诸境惑乱也。逍遥翁云。 <lb ed="X" n="0828b18"/><lb ed="R092" n="0522b11"/>若人心境淸净。是<persName>佛</persName>国土净。心境浊乱。是魔国秽 <lb ed="X" n="0828b19"/><lb ed="R092" n="0522b12"/>土也。川禅师云。虽云恁么。争奈目前何。颂曰。见色 <lb ed="X" n="0828b20"/><lb ed="R092" n="0522b13"/>非干色。闻声不是声。色声不碍处。亲到法王城。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828b21"/><lb ed="R092" n="0522b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0828b2101">应无所住而生其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828b22"/><lb ed="R092" n="0522b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0828b2201"><persName>佛</persName>心本来。淸净无相。寧有所住。众生之心。亦本无 <lb ed="X" n="0828b23"/><lb ed="R092" n="0522b16"/>所住。因境来触。遂生其心。不知触境是空。将谓世 <lb ed="X" n="0828b24"/><lb ed="R092" n="0522b17"/>法是实。便于境上住心。正犹猿猴捉月。病眼见花。 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0828c" n="0828c"/> <lb ed="X" n="0828c01"/><lb ed="R092" n="0522b18"/>若悟真性。即无所住。无所住心。即是智慧。无诸烦 <lb ed="X" n="0828c02"/><lb ed="R092" n="0523a01"/>恼。譬如太空。无有罣碍。黄蘗云。心若淸净。何假言 <lb ed="X" n="0828c03"/><lb ed="R092" n="0523a02"/>说。但于一切心无著。即名无漏智。汝每日行住坐 <lb ed="X" n="0828c04"/><lb ed="R092" n="0523a03"/>卧。一切语言。但莫著有为法。出言瞬目。尽须无漏。 <lb ed="X" n="0828c05"/><lb ed="R092" n="0523a04"/>如今修行学道者。皆著一切声色。何不与我心同 <lb ed="X" n="0828c06"/><lb ed="R092" n="0523a05"/>虚空去。如枯木石头去。如寒<g ref="#CB01926">灰</g>死火去。方有少分 <lb ed="X" n="0828c07"/><lb ed="R092" n="0523a06"/>相应。若不如是。他日尽被阎罗老子拷诋你在。你 <lb ed="X" n="0828c08"/><lb ed="R092" n="0523a07"/>但離却有无诸法。心如日轮。常在虚空。自然不照 <lb ed="X" n="0828c09"/><lb ed="R092" n="0523a08"/>而照。岂不是省力底事。到此之时。无栖泊处。即是 <lb ed="X" n="0828c10"/><lb ed="R092" n="0523a09"/>行诸<persName>佛</persName>路。便是应无所住。而生其心。是你淸净法 <lb ed="X" n="0828c11"/><lb ed="R092" n="0523a10"/>身。阿耨多罗三藐三菩提也。傅大士云。扫除心境 <lb ed="X" n="0828c12"/><lb ed="R092" n="0523a11"/>地。名为净土因。无论福与智。先且離贪嗔。川禅师 <lb ed="X" n="0828c13"/><lb ed="R092" n="0523a12"/>云。退後退後。看看顽石动也。颂曰。山堂静坐夜无 <lb ed="X" n="0828c14"/><lb ed="R092" n="0523a13"/>言。寂寂寥寥本自然。何事西风动林野。一声寒雁 <lb ed="X" n="0828c15"/><lb ed="R092" n="0523a14"/>唳长天。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828c16"/><lb ed="R092" n="0523a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0828c1601">须菩提譬如有人<note place="inline">至</note><persName>佛</persName>说非身是名大身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0828c17"/><lb ed="R092" n="0523a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0828c1701">色身虽大。心量即小。纵如<name role="" type="person">须弥山</name>王。既有形相。有 <lb ed="X" n="0828c18"/><lb ed="R092" n="0523a17"/>可比量。不名大身。法身心量廣大。等虚空界。无形 <lb ed="X" n="0828c19"/><lb ed="R092" n="0523a18"/>无相。无可比量。方名大身。<persName>世尊</persName>欲以真心悟人。托 <lb ed="X" n="0828c20"/><lb ed="R092" n="0523b01"/>大身为问。而须菩提深悟<persName>佛</persName>意。遂对以<persName>佛</persName>说非身。 <lb ed="X" n="0828c21"/><lb ed="R092" n="0523b02"/>是名大身。<name role="" type="person">圆悟禅师</name>云。不登泰山。不知天之高。不 <lb ed="X" n="0828c22"/><lb ed="R092" n="0523b03"/>涉沧溟。不知海之阔。此区中之论也。若是其中人。 <lb ed="X" n="0828c23"/><lb ed="R092" n="0523b04"/>天在一粒粟米中。海在一毫毛头上。浮幢王华藏 <lb ed="X" n="0828c24"/><lb ed="R092" n="0523b05"/>界。尽在眉毛眼睫间。且道此个人。甚么处安身立 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0829a" n="0829a"/> <lb ed="X" n="0829a01"/><lb ed="R092" n="0523b06"/>命。还委<anchor xml:id="nkr_note_add_0829a0101" n="0829a0101"/><anchor xml:id="beg0829a0101" n="0829a0101"/>悉<anchor xml:id="end0829a0101"/>么。无边虚空盛不尽。直透威音更那边。 <lb ed="X" n="0829a02"/><lb ed="R092" n="0523b07"/>傅大士云。须弥高且大。将喩法王身。七宝齐围绕。 <lb ed="X" n="0829a03"/><lb ed="R092" n="0523b08"/>六度次相邻。四色成山相。慈悲作<persName>佛</persName>因。有形终不 <lb ed="X" n="0829a04"/><lb ed="R092" n="0523b09"/>大。无相乃为真。川禅师云。设有向甚么处著。颂曰。 <lb ed="X" n="0829a05"/><lb ed="R092" n="0523b10"/>拟把须弥作幻躯。饶君胆大更心粗。目前指出千 <lb ed="X" n="0829a06"/><lb ed="R092" n="0523b11"/>般有。我道其中一也无。便从这裡入。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0829a07"/><lb ed="R092" n="0523b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">无为福勝分第十一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0829a0701">〇无为福勝分第十一</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829a08"/><lb ed="R092" n="0523b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0829a0801">现成公案。不假施为。此无为福。勝他有无。颂曰。恒 <lb ed="X" n="0829a09"/><lb ed="R092" n="0523b14"/>沙世界布金田。虽福无涯未到边。端的悟明心地 <lb ed="X" n="0829a10"/><lb ed="R092" n="0523b15"/>处。片雲不挂是靑天。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829a11"/><lb ed="R092" n="0523b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0829a1101">须菩提如恒河中所有沙数<note place="inline">至</note>尙多无数何况其沙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829a12"/><lb ed="R092" n="0523b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0829a1201">如恒河中所有沙数者。一沙即为一河。是诸河中。 <lb ed="X" n="0829a13"/><lb ed="R092" n="0523b18"/>各有其沙。则是河尙无数。何况其沙也。川禅师云。 <lb ed="X" n="0829a14"/><lb ed="R092" n="0524a01"/>前三三。後三三。颂曰。一二三四数恒河。沙等恒河 <lb ed="X" n="0829a15"/><lb ed="R092" n="0524a02"/>数更多。算尽目前无一法。方能静处萨婆诃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829a16"/><lb ed="R092" n="0524a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0829a1601">须菩提我今实言告汝<note place="inline">至</note>而此福德勝前福德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829a17"/><lb ed="R092" n="0524a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0829a1701">财施有尽。法施无穷。财施不出欲界。法施能出三 <lb ed="X" n="0829a18"/><lb ed="R092" n="0524a05"/>界。纵将七宝。满三千大千世界以用佈施。得福虽 <lb ed="X" n="0829a19"/><lb ed="R092" n="0524a06"/>多。属在有漏。未免穷尽。不如于此经受持四句偈 <lb ed="X" n="0829a20"/><lb ed="R092" n="0524a07"/>等。更能辗转教人。皆得入<persName>佛</persName>知见。了悟住无所住 <lb ed="X" n="0829a21"/><lb ed="R092" n="0524a08"/>心。得无所得法。永超生死。则此福德。历劫长在。故 <lb ed="X" n="0829a22"/><lb ed="R092" n="0524a09"/>勝前著相福德。傅大士云。恒河为比量。分为六种 <lb ed="X" n="0829a23"/><lb ed="R092" n="0524a10"/>多。持经取四句。七宝讵能过。川禅师云。真鍮不换 <lb ed="X" n="0829a24"/><lb ed="R092" n="0524a11"/>金。颂曰。入海等沙徒费力。区区未免走埃尘。争如 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0829b" n="0829b"/> <lb ed="X" n="0829b01"/><lb ed="R092" n="0524a12"/>运出家中宝。枯木生花别是春。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0829b02"/><lb ed="R092" n="0524a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">尊重正教分第十二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0829b0201">〇尊重正教分第十二</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829b03"/><lb ed="R092" n="0524a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0829b0301">受持正教之人。天人皆生敬重。颂曰。真如不动法 <lb ed="X" n="0829b04"/><lb ed="R092" n="0524a15"/>难量。闻经睹相即堪伤。灵山一会如同在。持者随 <lb ed="X" n="0829b05"/><lb ed="R092" n="0524a16"/>方是道场。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829b06"/><lb ed="R092" n="0524a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0829b0601">复次须菩提随说是经<note place="inline">至</note>即为有<persName>佛</persName>若尊重弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829b07"/><lb ed="R092" n="0524a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0829b0701">随说者。心无分别。理应万差。随顺众生而为说也。 <lb ed="X" n="0829b08"/><lb ed="R092" n="0524b01"/>当知此处者。谓随其所在之处也。如<persName>佛</persName>塔庙。谓心 <lb ed="X" n="0829b09"/><lb ed="R092" n="0524b02"/>若空寂。不起妄念。以此无所得心。无能解心。而说 <lb ed="X" n="0829b10"/><lb ed="R092" n="0524b03"/>是经。令诸听者。生淸净心。无诸妄念。是名供养。即 <lb ed="X" n="0829b11"/><lb ed="R092" n="0524b04"/>此幻身。便是法身。中有<persName>如来</persName>全身舍利。感得天人 <lb ed="X" n="0829b12"/><lb ed="R092" n="0524b05"/>恭敬。何殊塔庙。成就者。见性无疑也。最上第一希 <lb ed="X" n="0829b13"/><lb ed="R092" n="0524b06"/>有之法者。<persName>佛</persName>与众生。本无差别。若能心常淸净。不 <lb ed="X" n="0829b14"/><lb ed="R092" n="0524b07"/>生不灭。无诸妄念。便可立地成<persName>佛</persName>。果禅师云。心口 <lb ed="X" n="0829b15"/><lb ed="R092" n="0524b08"/>意淸净。是名<persName>佛</persName>出世。身口意不净。是名<persName>佛</persName>灭度。傅 <lb ed="X" n="0829b16"/><lb ed="R092" n="0524b09"/>大士云。法王遊历处。供养感修罗。经中称最上。尊 <lb ed="X" n="0829b17"/><lb ed="R092" n="0524b10"/>高似<persName>佛陀</persName>。所在之处。则为有<persName>佛</persName>。若尊重弟子者。若 <lb ed="X" n="0829b18"/><lb ed="R092" n="0524b11"/>能行住坐卧。一切时中。心无起灭。浩然淸净。常修 <lb ed="X" n="0829b19"/><lb ed="R092" n="0524b12"/><persName>佛</persName>行。念念精进。无有间断。所在之处。自心即<persName>佛</persName>。是 <lb ed="X" n="0829b20"/><lb ed="R092" n="0524b13"/>名<persName>佛</persName>子。故可尊重矣。果禅师云。即心是<persName>佛</persName>无馀法。 <lb ed="X" n="0829b21"/><lb ed="R092" n="0524b14"/>迷者多于心外求。一念朗然归本性。还如洗脚上 <lb ed="X" n="0829b22"/><lb ed="R092" n="0524b15"/>船头。又云。即心是<persName>佛</persName>。更无别<persName>佛</persName>。即<persName>佛</persName>是心。更无别 <lb ed="X" n="0829b23"/><lb ed="R092" n="0524b16"/>心。如拳作掌。似水成波。波即是水。掌即是拳也。无 <lb ed="X" n="0829b24"/><lb ed="R092" n="0524b17"/>业禅师问<name role="" type="person">马祖</name>云。如何是<persName>佛</persName>。即心是<persName>佛</persName>。祖云。即你 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0829c" n="0829c"/> <lb ed="X" n="0829c01"/><lb ed="R092" n="0524b18"/>不了底心是。更无别物也。迷即众生。悟即是<persName>佛</persName>。如 <lb ed="X" n="0829c02"/><lb ed="R092" n="0525a01"/>拳作掌。似掌作拳。师于言下省悟。百丈问长庆云。 <lb ed="X" n="0829c03"/><lb ed="R092" n="0525a02"/>如何是<persName>佛</persName>。师云。骑牛讨牛。僧问首山和尙云。如何 <lb ed="X" n="0829c04"/><lb ed="R092" n="0525a03"/>是<persName>佛</persName>。山云。新妇骑驴阿家牵。鼓山珪禅师为作颂 <lb ed="X" n="0829c05"/><lb ed="R092" n="0525a04"/>云。阿家新妇两同条。咫尺家鄕路不遥。可笑骑驴 <lb ed="X" n="0829c06"/><lb ed="R092" n="0525a05"/>觅驴者。一生错认马鞍桥。又僧问慈受云。如何是 <lb ed="X" n="0829c07"/><lb ed="R092" n="0525a06"/><persName>佛</persName>。师云。担水河头卖。僧问太阳云。如何是<persName>佛</persName>。师云。 <lb ed="X" n="0829c08"/><lb ed="R092" n="0525a07"/>如何不是<persName>佛</persName>。僧问归宗云。如何是<persName>佛</persName>。师云。我向汝 <lb ed="X" n="0829c09"/><lb ed="R092" n="0525a08"/>道。汝还信否。僧云。和尙诚言。安敢不信。师云。只汝 <lb ed="X" n="0829c10"/><lb ed="R092" n="0525a09"/>便是也。川禅师云。似海之深。如山之固。左旋右转。 <lb ed="X" n="0829c11"/><lb ed="R092" n="0525a10"/>不去不住。颂曰出窟金毛狮子儿。全威哮吼众狐 <lb ed="X" n="0829c12"/><lb ed="R092" n="0525a11"/>疑。深思不动干戈处。直摄天魔外道归。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0829c13"/><lb ed="R092" n="0525a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">如法受持分第十三</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0829c1301">〇如法受持分第十三</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829c14"/><lb ed="R092" n="0525a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0829c1401">法无所说。般若非名。当如此法。信受行持。颂曰。求 <lb ed="X" n="0829c15"/><lb ed="R092" n="0525a14"/>法如求镇海珠。九重渊底见真渠。丹靑国手难描 <lb ed="X" n="0829c16"/><lb ed="R092" n="0525a15"/>出。更欲安名便不如。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829c17"/><lb ed="R092" n="0525a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0829c1701">尔时须菩提白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName><note place="inline">至</note>以是名字汝当奉持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0829c18"/><lb ed="R092" n="0525a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0829c1801">善现既闻持经。成就稀有之法。故问此经何名。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0829c19"/><lb ed="R092" n="0525a18"/>答以金刚般若波罗蜜。意谓众生心若淸净。用智 <lb ed="X" n="0829c20"/><lb ed="R092" n="0525b01"/>慧力。照破诸法。无不是空。犹如金刚坚利。断绝外 <lb ed="X" n="0829c21"/><lb ed="R092" n="0525b02"/>妄。度生死苦海。直至诸<persName>佛</persName>菩萨之彼岸也。以是名 <lb ed="X" n="0829c22"/><lb ed="R092" n="0525b03"/>字。汝当奉持。只是奉持此心。行住坐卧。勿令分别 <lb ed="X" n="0829c23"/><lb ed="R092" n="0525b04"/>人我是非也。<name role="" type="person">圆悟禅师</name>云。纔有是非。纷然失心。只 <lb ed="X" n="0829c24"/><lb ed="R092" n="0525b05"/>这一句。惊动多少人做计挍。若承当得。坐得断。透 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0830a" n="0830a"/> <lb ed="X" n="0830a01"/><lb ed="R092" n="0525b06"/>出威音那畔。若随此语转。特地纷然。须自迴光返 <lb ed="X" n="0830a02"/><lb ed="R092" n="0525b07"/>照始得。天壇石。鼓记云。丝毫失度。即招黑暗之愆。 <lb ed="X" n="0830a03"/><lb ed="R092" n="0525b08"/>霎顷邪言。即犯禁空之醜。天人耳目。咫尺非遥。克 <lb ed="X" n="0830a04"/><lb ed="R092" n="0525b09"/>告行人。自当省察。庐山归宗常神师。曾有座主来 <lb ed="X" n="0830a05"/><lb ed="R092" n="0525b10"/>参。値宗锄草次。见一条蛇。宗逐斩之。主云。久向归 <lb ed="X" n="0830a06"/><lb ed="R092" n="0525b11"/>宗。原来却是个粗行沙门。宗云。是你粗我粗。诸人 <lb ed="X" n="0830a07"/><lb ed="R092" n="0525b12"/>且道这僧过在甚么处。汾阳照禅师为作颂云。庐 <lb ed="X" n="0830a08"/><lb ed="R092" n="0525b13"/>嶽宗师接上機。斩蛇特地施慈悲。痴迷座主生惊 <lb ed="X" n="0830a09"/><lb ed="R092" n="0525b14"/>怕。却道粗心惹是非。死心和尙云。只者是。大似眼 <lb ed="X" n="0830a10"/><lb ed="R092" n="0525b15"/>裡著<anchor xml:id="nkr_note_add_0830a1001" n="0830a1001"/><anchor xml:id="beg0830a1001" n="0830a1001"/>刺<anchor xml:id="end0830a1001"/>。只者不是。正是开眼磕睡。诸人且道作么 <lb ed="X" n="0830a11"/><lb ed="R092" n="0525b16"/>生则是。还委悉么。点铁化成金即易。劝人除却是 <lb ed="X" n="0830a12"/><lb ed="R092" n="0525b17"/>非难。川禅师云。今日小出大遇。颂曰。火不能烧。水 <lb ed="X" n="0830a13"/><lb ed="R092" n="0525b18"/>不能溺。风不能飘。刀不能劈。软似兜罗。硬似铁壁。 <lb ed="X" n="0830a14"/><lb ed="R092" n="0526a01"/>天上人间。古今不识。噫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0830a15"/><lb ed="R092" n="0526a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0830a1501">所以者何须菩提<note place="inline">至</note>即非般若波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0830a16"/><lb ed="R092" n="0526a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0830a1601">心无心相。不取虚空。不依诸地。不住智慧。截烦恼 <lb ed="X" n="0830a17"/><lb ed="R092" n="0526a04"/>源。达涅槃岸。是般若波罗蜜。然般若波罗蜜。法体 <lb ed="X" n="0830a18"/><lb ed="R092" n="0526a05"/>元空。本无妄念。默指此心。证入于般若三昧。超出 <lb ed="X" n="0830a19"/><lb ed="R092" n="0526a06"/>意言之表。而了无所得。何名之有。<persName>如来</persName>恐人生断 <lb ed="X" n="0830a20"/><lb ed="R092" n="0526a07"/>灭见。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0830a2001" n="0830a2001"/><anchor xml:id="beg0830a2001" n="0830a2001"/>已<anchor xml:id="end0830a2001"/>而强安是名。故言即非般若也。川禅 <lb ed="X" n="0830a21"/><lb ed="R092" n="0526a08"/>师云。犹较些子。颂曰。一手抬。一手搦。左边吹。右边 <lb ed="X" n="0830a22"/><lb ed="R092" n="0526a09"/>拍。无絃弹出无生乐。不属宫商格调新。知音知後 <lb ed="X" n="0830a23"/><lb ed="R092" n="0526a10"/>徒名邈。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0830a24"/><lb ed="R092" n="0526a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0830a2401">须菩提于意云何<note place="inline">至</note><persName>世尊</persName><persName>如来</persName>无所说。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0830b" n="0830b"/> <lb ed="X" n="0830b01"/><lb ed="R092" n="0526a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0830b0101">本心元净。诸法元空。更有何法可说。二乘执著人 <lb ed="X" n="0830b02"/><lb ed="R092" n="0526a13"/>法是有。即有所说。菩萨了悟人法皆空。即无所说。 <lb ed="X" n="0830b03"/><lb ed="R092" n="0526a14"/>是故经云。若有人言<persName>如来</persName>有所说法。即为谤<persName>佛</persName>。慈 <lb ed="X" n="0830b04"/><lb ed="R092" n="0526a15"/>受禅师云。吾心似秋月。碧潭淸皎洁。无物堪比伦。 <lb ed="X" n="0830b05"/><lb ed="R092" n="0526a16"/>教我如何说。寒山子云。说不得则且止。诸人还说 <lb ed="X" n="0830b06"/><lb ed="R092" n="0526a17"/>得么。直须口似磉盘。方始光明透漏。若能了悟色 <lb ed="X" n="0830b07"/><lb ed="R092" n="0526a18"/>性皆空。有无俱遣。语默双亡。即见自性淸净。虽终 <lb ed="X" n="0830b08"/><lb ed="R092" n="0526b01"/>日言。犹为无言。终日说。犹为无说。保寧勇禅师云。 <lb ed="X" n="0830b09"/><lb ed="R092" n="0526b02"/>门前诸子列成行。各逞英雄越霸王。如何独有无 <lb ed="X" n="0830b10"/><lb ed="R092" n="0526b03"/>言者。坐断毘卢不可当。傅大士云。名中有无義。義 <lb ed="X" n="0830b11"/><lb ed="R092" n="0526b04"/>上复无名。金刚喩真智。能破恶坚贞。若到波罗岸。 <lb ed="X" n="0830b12"/><lb ed="R092" n="0526b05"/>入理出迷情。智人心自觉。愚者外求声。川禅师云。 <lb ed="X" n="0830b13"/><lb ed="R092" n="0526b06"/>低声低声。颂曰。入草求人不奈何。利刀斫了手摩 <lb ed="X" n="0830b14"/><lb ed="R092" n="0526b07"/>挲。虽然出入无踪迹。文彩全彰见也么。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0830b15"/><lb ed="R092" n="0526b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0830b1501">须菩提于意云何<note place="inline">至</note>非世界是名世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0830b16"/><lb ed="R092" n="0526b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0830b1601">诸微尘者。一切众生心上微尘也。花严经云。三千 <lb ed="X" n="0830b17"/><lb ed="R092" n="0526b10"/>大千世界。以无量因缘乃成。众生妄想。烦恼客尘。 <lb ed="X" n="0830b18"/><lb ed="R092" n="0526b11"/>蔽覆净性。以成尘界。其数无量。如此烦恼妄想。如 <lb ed="X" n="0830b19"/><lb ed="R092" n="0526b12"/>病眼人见空中花。如愚痴人提水中月。求镜中像。 <lb ed="X" n="0830b20"/><lb ed="R092" n="0526b13"/>枉用其心。傅大士云。妄计因成执。迷绳谓见蛇。心 <lb ed="X" n="0830b21"/><lb ed="R092" n="0526b14"/>疑生暗鬼。病眼见空花。一境元无异。三人乃见差。 <lb ed="X" n="0830b22"/><lb ed="R092" n="0526b15"/>了兹名不实。长驭白牛车。古德云。一念不生全体 <lb ed="X" n="0830b23"/><lb ed="R092" n="0526b16"/>现。六根纔动被雲遮。察禅师云。真净界中纔一念。 <lb ed="X" n="0830b24"/><lb ed="R092" n="0526b17"/>阎浮早<anchor xml:id="nkr_note_add_0830b2401" n="0830b2401"/><anchor xml:id="beg0830b2401" n="0830b2401"/>已<anchor xml:id="end0830b2401"/>八千年。逍遥翁云。不怕念起。唯恐觉迟。 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0830c" n="0830c"/> <lb ed="X" n="0830c01"/><lb ed="R092" n="0526b18"/>觉速止速。二相相宜。知非改过。蘧颜可师。圆悟禅 <lb ed="X" n="0830c02"/><lb ed="R092" n="0527a01"/>师上堂云。十方同聚会。个个学无为。此是选<persName>佛</persName>场。 <lb ed="X" n="0830c03"/><lb ed="R092" n="0527a02"/>心空及第归。大丈夫具决烈志气。慷慨英灵。踏破 <lb ed="X" n="0830c04"/><lb ed="R092" n="0527a03"/>化城。归家稳坐。外不见一切境界。内不见有自<anchor xml:id="nkr_note_add_0830c0401" n="0830c0401"/><anchor xml:id="beg0830c0401" n="0830c0401"/>己<anchor xml:id="end0830c0401"/>。 <lb ed="X" n="0830c05"/><lb ed="R092" n="0527a04"/>上不见有诸圣。下不见有凡愚。净裸裸赤洒洒。一 <lb ed="X" n="0830c06"/><lb ed="R092" n="0527a05"/>念不生。桶子底脱。岂不是心空也。到这裡。还容棒 <lb ed="X" n="0830c07"/><lb ed="R092" n="0527a06"/>喝么还容玄妙理性么。还容彼我是非么。直下如 <lb ed="X" n="0830c08"/><lb ed="R092" n="0527a07"/>红炉上一点雪相似。岂不是选<persName>佛</persName>场也。然虽如是。 <lb ed="X" n="0830c09"/><lb ed="R092" n="0527a08"/>犹涉阶梯在。且不涉阶梯一句。作么生道。千圣会 <lb ed="X" n="0830c10"/><lb ed="R092" n="0527a09"/>中无影迹。万人丛裡夺高标。逍遥翁云。五鼓梦回。 <lb ed="X" n="0830c11"/><lb ed="R092" n="0527a10"/>缘念未起。灵响淸澈。闻和达聪。为三妙音。一曰。幽 <lb ed="X" n="0830c12"/><lb ed="R092" n="0527a11"/>泉濑玉。二曰。淸磬摇空。三曰。秋蝉曳緖。凝听静专。 <lb ed="X" n="0830c13"/><lb ed="R092" n="0527a12"/>颇资禅悦。安住妙境。何勝如之。要会么。病觉四肢 <lb ed="X" n="0830c14"/><lb ed="R092" n="0527a13"/>如鹤瘦。虚闻两耳似蝉鸣。非微尘。是名微尘者。一 <lb ed="X" n="0830c15"/><lb ed="R092" n="0527a14"/>念觉来。转为妙用。前念无诸妄想。湛然淸净。即非 <lb ed="X" n="0830c16"/><lb ed="R092" n="0527a15"/>微尘。後念不住淸净。是名微尘。非世界。是名世界。 <lb ed="X" n="0830c17"/><lb ed="R092" n="0527a16"/>若无妄念。即<persName>佛</persName>世界。有妄念。即众生世界。前念淸 <lb ed="X" n="0830c18"/><lb ed="R092" n="0527a17"/>净。即非世界。後念不住淸净。是名世界。<name role="" type="person">谢灵运</name>云。 <lb ed="X" n="0830c19"/><lb ed="R092" n="0527a18"/>散则为微尘。合则成世界。无性则非微尘世界。假 <lb ed="X" n="0830c20"/><lb ed="R092" n="0527b01"/>名则是名微尘世界。傅大士云。积尘成世界。析界 <lb ed="X" n="0830c21"/><lb ed="R092" n="0527b02"/>作微尘。界喩人天果。尘为有漏因。尘因因不实。界 <lb ed="X" n="0830c22"/><lb ed="R092" n="0527b03"/>果果非真。因果知是幻。逍遥自在人。川禅师士。南 <lb ed="X" n="0830c23"/><lb ed="R092" n="0527b04"/>赡部洲。北<g ref="#CB15106">鬱</g>单越。颂曰。头指天。脚踏地。饥则餐。困 <lb ed="X" n="0830c24"/><lb ed="R092" n="0527b05"/>则睡。此土西天。西天此土。到处元正是大年。南北 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0831a" n="0831a"/> <lb ed="X" n="0831a01"/><lb ed="R092" n="0527b06"/>东西只者是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831a02"/><lb ed="R092" n="0527b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0831a0201">须菩提于意云何<note place="inline">至</note>是名三十二相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831a03"/><lb ed="R092" n="0527b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0831a0301">三十二相者。应身相也。非相者。法身相也。是名三 <lb ed="X" n="0831a04"/><lb ed="R092" n="0527b09"/>十二相者。应既即法。法全是应。不妨说三十二相 <lb ed="X" n="0831a05"/><lb ed="R092" n="0527b10"/>也。此分大意。谓细而微尘。大而世界。妙而<persName>佛</persName>之色 <lb ed="X" n="0831a06"/><lb ed="R092" n="0527b11"/>身。皆为虚妄。但有名而<anchor xml:id="nkr_note_add_0831a0601" n="0831a0601"/><anchor xml:id="beg0831a0601" n="0831a0601"/>已<anchor xml:id="end0831a0601"/>。唯真性为真实。故云非 <lb ed="X" n="0831a07"/><lb ed="R092" n="0527b12"/>相。既悟非相。即见<persName>如来</persName>。逍遥翁云。须知诸<persName>佛</persName>法身。 <lb ed="X" n="0831a08"/><lb ed="R092" n="0527b13"/>而以相好莊严为身。故临济云。真<persName>佛</persName>无形。真道无 <lb ed="X" n="0831a09"/><lb ed="R092" n="0527b14"/>体。真法无相也。川禅师云。借婆衫子拜婆年。颂曰。 <lb ed="X" n="0831a10"/><lb ed="R092" n="0527b15"/>你有我亦有。君无我亦无。有无俱不立。相对嘴卢 <lb ed="X" n="0831a11"/><lb ed="R092" n="0527b16"/>都。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831a12"/><lb ed="R092" n="0527b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0831a1201">须菩提若有善男子善女人<note place="inline">至</note>为他人说其福甚多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831a13"/><lb ed="R092" n="0527b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0831a1301">七宝佈施。外财也。身命佈施。内财也。以轻重较之。 <lb ed="X" n="0831a14"/><lb ed="R092" n="0528a01"/>外财轻而易。内财重而难。然此二施。苟不能了达 <lb ed="X" n="0831a15"/><lb ed="R092" n="0528a02"/>性空。则是住相佈施。皆为有漏因果。不如持说四 <lb ed="X" n="0831a16"/><lb ed="R092" n="0528a03"/>句。能趣菩提。法花经云。若于外相求之。虽经万劫 <lb ed="X" n="0831a17"/><lb ed="R092" n="0528a04"/>终不能得。教中云。若见有身可捨。即是不了蕴空。 <lb ed="X" n="0831a18"/><lb ed="R092" n="0528a05"/>昔<name role="" type="person">罽宾国</name>王。仗剑诸狮子尊者。问曰。师得蕴空否。 <lb ed="X" n="0831a19"/><lb ed="R092" n="0528a06"/>尊者曰。<anchor xml:id="nkr_note_add_0831a1901" n="0831a1901"/><anchor xml:id="beg0831a1901" n="0831a1901"/>已<anchor xml:id="end0831a1901"/>得蕴空。王曰。可施我头。尊者曰。身非我 <lb ed="X" n="0831a20"/><lb ed="R092" n="0528a07"/>有。何况头乎。王遂斩之。白乳高丈馀。王臂自落。是 <lb ed="X" n="0831a21"/><lb ed="R092" n="0528a08"/>知人法俱空。不应住色佈施。所以尊者。不畏于死 <lb ed="X" n="0831a22"/><lb ed="R092" n="0528a09"/>也。傅大士云。法性无前後。无中非故新。蕴空非实 <lb ed="X" n="0831a23"/><lb ed="R092" n="0528a10"/>体。凭何见有人。故捨身命佈施。即与菩提转不相 <lb ed="X" n="0831a24"/><lb ed="R092" n="0528a11"/>应。盖谓不见<persName>佛</persName>性。纵施身命。如恒河沙数。何益于 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0831b" n="0831b"/> <lb ed="X" n="0831b01"/><lb ed="R092" n="0528a12"/>事。傅大士云。施命如沙数。人天业转深。既掩菩提 <lb ed="X" n="0831b02"/><lb ed="R092" n="0528a13"/>相。能障涅槃心。猿猴提水月。<g ref="#CB06326">莨</g><g ref="#CB00037">菪</g>捨花针。爱河浮 <lb ed="X" n="0831b03"/><lb ed="R092" n="0528a14"/>更没。苦海出还沉。为他人说。其福甚多。一念见性。 <lb ed="X" n="0831b04"/><lb ed="R092" n="0528a15"/>人法俱空。即名正见。且为人说此经偈。自利利他。 <lb ed="X" n="0831b05"/><lb ed="R092" n="0528a16"/>所得净妙无相无为功德。无有限量。川禅师云。两 <lb ed="X" n="0831b06"/><lb ed="R092" n="0528a17"/>彩一赛。颂曰。伏手滑锤不换剑。善使之人皆总便。 <lb ed="X" n="0831b07"/><lb ed="R092" n="0528a18"/>不用安排总见成。个中须是英灵汉。啰啰哩。哩啰 <lb ed="X" n="0831b08"/><lb ed="R092" n="0528b01"/>啰。山花笑。野鸟歌。此时如得意。随处萨婆诃。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0831b09"/><lb ed="R092" n="0528b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">離相寂灭分第十四</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0831b0901">〇離相寂灭分第十四</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831b10"/><lb ed="R092" n="0528b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0831b1001">直下顿空。離诸形相。既離形相。寂灭现前。颂曰。冷 <lb ed="X" n="0831b11"/><lb ed="R092" n="0528b04"/><g ref="#CB01926">灰</g>豆爆口难开。脱尽皮肤骨出来。瓦解冰消藏不 <lb ed="X" n="0831b12"/><lb ed="R092" n="0528b05"/>得。夜深明月上楼台。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831b13"/><lb ed="R092" n="0528b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0831b1301">尔时须菩提闻说是经<note place="inline">至</note>未曾得闻如是之经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831b14"/><lb ed="R092" n="0528b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0831b1401">深解義趣。心悟真空无相義趣也。须菩提闻说是 <lb ed="X" n="0831b15"/><lb ed="R092" n="0528b08"/>经。了悟人法二空。即得中道之理。歎其稀有。感极 <lb ed="X" n="0831b16"/><lb ed="R092" n="0528b09"/>涕零也。傅大士云。闻经深解義。心中喜复悲。昔除 <lb ed="X" n="0831b17"/><lb ed="R092" n="0528b10"/>烦恼障。今能離所知。遍计于先了。圆成证此时。宿 <lb ed="X" n="0831b18"/><lb ed="R092" n="0528b11"/>乘无碍慧。方便劝人持。未曾得闻者。昔得慧眼。于 <lb ed="X" n="0831b19"/><lb ed="R092" n="0528b12"/>有见空。今闻是经。于空亦遣。是了中道。将欲起教 <lb ed="X" n="0831b20"/><lb ed="R092" n="0528b13"/>以示未来也。川禅师云。好笑。当面讳却。颂曰。自小 <lb ed="X" n="0831b21"/><lb ed="R092" n="0528b14"/>来来惯远方。幾迴衡嶽过潇湘。一朝踏著家鄕路 <lb ed="X" n="0831b22"/><lb ed="R092" n="0528b15"/>始觉途中日月长。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831b23"/><lb ed="R092" n="0528b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0831b2301"><persName>世尊</persName>若复有人得闻是经<note place="inline">至</note>是故<persName>如来</persName>说名实相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831b24"/><lb ed="R092" n="0528b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0831b2401">信心淸净。信本来心。无法可得。不起妄念。心常空 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0831c" n="0831c"/> <lb ed="X" n="0831c01"/><lb ed="R092" n="0528b18"/>寂。湛然淸净也。傅大士云。未有无心境。曾无无境 <lb ed="X" n="0831c02"/><lb ed="R092" n="0529a01"/>心。境忘心自灭。心灭境无侵。经中称实相。语妙理 <lb ed="X" n="0831c03"/><lb ed="R092" n="0529a02"/>能深。证知唯有<persName>佛</persName>。小圣讵能任。即生实相者。豁然 <lb ed="X" n="0831c04"/><lb ed="R092" n="0529a03"/>了悟万法。由此净心建立。是名实相。成就第一希 <lb ed="X" n="0831c05"/><lb ed="R092" n="0529a04"/>有功德。迷即<persName>佛</persName>是众生。悟即众生是<persName>佛</persName>。生<persName>佛</persName>道齐。 <lb ed="X" n="0831c06"/><lb ed="R092" n="0529a05"/>无法等比。经以福兼德言者屡矣。而此独言功德 <lb ed="X" n="0831c07"/><lb ed="R092" n="0529a06"/>不及福者。是功成果满之时。则其福为不足道。所 <lb ed="X" n="0831c08"/><lb ed="R092" n="0529a07"/>以壇经有功德在法身中。非在于福也。即是非相 <lb ed="X" n="0831c09"/><lb ed="R092" n="0529a08"/>者。实相无相。故言为非。不是无实相。如龟毛兔角。 <lb ed="X" n="0831c10"/><lb ed="R092" n="0529a09"/>只说龟无毛。兔无角。不说无龟毛兔角。只说实相 <lb ed="X" n="0831c11"/><lb ed="R092" n="0529a10"/>无相。不说无实相也。达摩云。若解实相。即见非相。 <lb ed="X" n="0831c12"/><lb ed="R092" n="0529a11"/>若了非相。其色亦然。当于色中。不生色体。于非相 <lb ed="X" n="0831c13"/><lb ed="R092" n="0529a12"/>中。不碍有也。犹水中盐味。色裡胶靑。决定是有。不 <lb ed="X" n="0831c14"/><lb ed="R092" n="0529a13"/>见其形。正谓此也。傅大士云。众生与寿者。蕴上立 <lb ed="X" n="0831c15"/><lb ed="R092" n="0529a14"/>虚名。如龟毛不实。似兔角无形。川禅师云。山河大 <lb ed="X" n="0831c16"/><lb ed="R092" n="0529a15"/>也。甚处得来。颂曰。远观山有色。近听水无声。春去 <lb ed="X" n="0831c17"/><lb ed="R092" n="0529a16"/>花犹在。人来鸟不惊。头头皆显露。物物体元平。如 <lb ed="X" n="0831c18"/><lb ed="R092" n="0529a17"/>何言不会。只为太分明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831c19"/><lb ed="R092" n="0529a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0831c1901"><persName>世尊</persName>我今得闻如是经典<note place="inline">至</note>是人即为第一稀有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0831c20"/><lb ed="R092" n="0529b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0831c2001">若人心常空寂。湛然淸净。不著诸相。悟住无所住 <lb ed="X" n="0831c21"/><lb ed="R092" n="0529b02"/>心。了得无所得法。是为第一稀有。川禅师云。行住 <lb ed="X" n="0831c22"/><lb ed="R092" n="0529b03"/>坐卧。著衣吃饭。更有甚么事。颂曰。冰不热。火不寒。 <lb ed="X" n="0831c23"/><lb ed="R092" n="0529b04"/>土不湿。水不漧。金刚脚踏地。幡竿头指天。若人信 <lb ed="X" n="0831c24"/><lb ed="R092" n="0529b05"/>得及。北斗面南看。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0832a" n="0832a"/> <lb ed="X" n="0832a01"/><lb ed="R092" n="0529b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0832a0101">何以故此人无我相<note place="inline">至</note>離一切诸相即名诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832a02"/><lb ed="R092" n="0529b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0832a0201">即是非相。前言无相。即是灭色以明空義。後言非 <lb ed="X" n="0832a03"/><lb ed="R092" n="0529b08"/>相。即是了悟我人众生寿者四相。本来不生。故名 <lb ed="X" n="0832a04"/><lb ed="R092" n="0529b09"/>实相。離一切相。即名诸<persName>佛</persName>。谓语实相者。更无等比 <lb ed="X" n="0832a05"/><lb ed="R092" n="0529b10"/>当知是人不著二边。不处中道。一切无住。離此诸 <lb ed="X" n="0832a06"/><lb ed="R092" n="0529b11"/>相。则成正觉。又云。離相淸净。解悟三空。契合实相。 <lb ed="X" n="0832a07"/><lb ed="R092" n="0529b12"/>究竟涅槃。三空之義。初即人空。次即法空。後即空 <lb ed="X" n="0832a08"/><lb ed="R092" n="0529b13"/>空。三世<persName>如来</persName>。同证此理。故名为<persName>佛</persName>。傅大士云。空生 <lb ed="X" n="0832a09"/><lb ed="R092" n="0529b14"/>闻妙理。如蓬植在麻。凡流信此法。同火出莲花。恐 <lb ed="X" n="0832a10"/><lb ed="R092" n="0529b15"/>人生断见。大圣预开遮。如能離诸相。定入法王家。 <lb ed="X" n="0832a11"/><lb ed="R092" n="0529b16"/>川禅师云。心不负人。面无惭色。颂曰。旧竹生新笋。 <lb ed="X" n="0832a12"/><lb ed="R092" n="0529b17"/>新花长旧枝。雨催行客路。风送片帆归。竹密不妨 <lb ed="X" n="0832a13"/><lb ed="R092" n="0529b18"/>流水过。山高岂碍白雲飞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832a14"/><lb ed="R092" n="0530a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0832a1401"><persName>佛</persName>告须菩提如是如是<note place="inline">至</note>当知是人甚为稀有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832a15"/><lb ed="R092" n="0530a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0832a1501">如是如是者。<persName>佛</persName>以须菩提所解空義。善契<persName>如来</persName>之 <lb ed="X" n="0832a16"/><lb ed="R092" n="0530a03"/>法意也。不惊不怖不畏者。心若空寂。湛然淸净。等 <lb ed="X" n="0832a17"/><lb ed="R092" n="0530a04"/>于虚空。有何惊怖。甚为稀有者。谓上根器。得闻是 <lb ed="X" n="0832a18"/><lb ed="R092" n="0530a05"/>经。谛听受持。永无退转。当知是人。甚为稀有。傅大 <lb ed="X" n="0832a19"/><lb ed="R092" n="0530a06"/>士云。如能发心者。应当了二边。涅槃无有相。菩提 <lb ed="X" n="0832a20"/><lb ed="R092" n="0530a07"/>離所缘。无乘及乘者。人法两俱捐。欲达真如理。应 <lb ed="X" n="0832a21"/><lb ed="R092" n="0530a08"/>当识本源。川禅师云。只是自家底。颂曰。毛吞巨海 <lb ed="X" n="0832a22"/><lb ed="R092" n="0530a09"/>水。芥子纳须弥。碧汉一轮满。淸光六合辉。踏得故 <lb ed="X" n="0832a23"/><lb ed="R092" n="0530a10"/>关田地稳。更无南北与东西。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832a24"/><lb ed="R092" n="0530a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0832a2401">何以故须菩提<persName>如来</persName>说<note place="inline">至</note>是名第一波罗蜜。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0832b" n="0832b"/> <lb ed="X" n="0832b01"/><lb ed="R092" n="0530a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0832b0101">第一波罗蜜。若悟非相。即达彼岸。实相无二。故名 <lb ed="X" n="0832b02"/><lb ed="R092" n="0530a13"/>第一。非第一波罗蜜。了悟人法俱空。即无生死可 <lb ed="X" n="0832b03"/><lb ed="R092" n="0530a14"/>度。亦无彼岸可到。何处更有第一。故云非第一也 <lb ed="X" n="0832b04"/><lb ed="R092" n="0530a15"/>是名第一波罗蜜。悟一切法。即知诸法。皆是假名。 <lb ed="X" n="0832b05"/><lb ed="R092" n="0530a16"/>法花经云。但以假名云。引导于众生。于斯了悟。能 <lb ed="X" n="0832b06"/><lb ed="R092" n="0530a17"/>入见性之门。是名第一波罗蜜也。故知假名。如将 <lb ed="X" n="0832b07"/><lb ed="R092" n="0530a18"/>黄葉作金。止小儿啼。二乘之人。闻说假名。将谓是 <lb ed="X" n="0832b08"/><lb ed="R092" n="0530b01"/>实。执著修行。欲離生死。不知即无生死可離。傅大 <lb ed="X" n="0832b09"/><lb ed="R092" n="0530b02"/>士云。波罗称彼岸。于中千种名。高卑缘妄识。次第 <lb ed="X" n="0832b10"/><lb ed="R092" n="0530b03"/>为迷情。焰裡寻求水。空中觅响声。真如何得失。今 <lb ed="X" n="0832b11"/><lb ed="R092" n="0530b04"/>始号圆成。川禅师云。八字打开。两手吩咐。颂曰。是 <lb ed="X" n="0832b12"/><lb ed="R092" n="0530b05"/>名第一波罗蜜。万别千差从此出。鬼脸神头对面 <lb ed="X" n="0832b13"/><lb ed="R092" n="0530b06"/>来。此时莫道不相识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832b14"/><lb ed="R092" n="0530b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0832b1401">须菩提忍辱波罗蜜<note place="inline">至</note>众生相寿者相应生嗔恨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832b15"/><lb ed="R092" n="0530b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0832b1501">忍辱者。六度之一也。前云。捨身命之福报。是生死 <lb ed="X" n="0832b16"/><lb ed="R092" n="0530b09"/>苦因。不及持说之福。此之行忍。亦捨身命。不成苦 <lb ed="X" n="0832b17"/><lb ed="R092" n="0530b10"/>因者。何耶。盖能达法无我。到于彼岸也。说非忍辱 <lb ed="X" n="0832b18"/><lb ed="R092" n="0530b11"/>波罗蜜者。了悟人法二空。即无忍辱之相。是达我 <lb ed="X" n="0832b19"/><lb ed="R092" n="0530b12"/>人众生寿者非相。故云非忍辱也。如我昔为歌利 <lb ed="X" n="0832b20"/><lb ed="R092" n="0530b13"/>王割截身体。<persName>如来</persName>设教。方便门多。若作教相言之。 <lb ed="X" n="0832b21"/><lb ed="R092" n="0530b14"/>只是依文设教。为歌利王割截肢解。曾无一念嗔 <lb ed="X" n="0832b22"/><lb ed="R092" n="0530b15"/>恨之心。肇法师云。五蕴身非有。四大本来空。将头 <lb ed="X" n="0832b23"/><lb ed="R092" n="0530b16"/>临白刃。一似斩春风。若以诸大宗师言之。即为先 <lb ed="X" n="0832b24"/><lb ed="R092" n="0530b17"/>说有为权教。後显无为实理。歌者。是慧之别名。利 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0832c" n="0832c"/> <lb ed="X" n="0832c01"/><lb ed="R092" n="0530b18"/>者。刀也。非谓世间之刀。王者。心也。是用慧刀。割截 <lb ed="X" n="0832c02"/><lb ed="R092" n="0531a01"/>无明烦恼之身体也。应生嗔恨。谓色身与法身即 <lb ed="X" n="0832c03"/><lb ed="R092" n="0531a02"/>不同也。当知割截之时。不见有身相。亦不见有我 <lb ed="X" n="0832c04"/><lb ed="R092" n="0531a03"/>人众生寿者四相。何处更有嗔恨也。花严经云。譬 <lb ed="X" n="0832c05"/><lb ed="R092" n="0531a04"/>如虚空。于十方中求不可得。然非无虚空。菩萨之 <lb ed="X" n="0832c06"/><lb ed="R092" n="0531a05"/>心。亦复如是。太阳安禅师擧火问僧云。会么僧云。 <lb ed="X" n="0832c07"/><lb ed="R092" n="0531a06"/>不会。师云。起则遍周沙界。灭则了无所得。庞居士 <lb ed="X" n="0832c08"/><lb ed="R092" n="0531a07"/>问<name role="" type="person">马祖</name>云。不与万法为侣者。是甚么人。祖云。回光 <lb ed="X" n="0832c09"/><lb ed="R092" n="0531a08"/>自照看。待你一口吸尽西江水。然後向你道。圆悟 <lb ed="X" n="0832c10"/><lb ed="R092" n="0531a09"/>禅师云。参得此语透者。目前万法平沉。无始妄想 <lb ed="X" n="0832c11"/><lb ed="R092" n="0531a10"/>荡尽。又云。大空无外。大象无形。尽世界撮来如粟 <lb ed="X" n="0832c12"/><lb ed="R092" n="0531a11"/>米粒。总虚空似掌中珠。可以拽新罗国。与波斯国 <lb ed="X" n="0832c13"/><lb ed="R092" n="0531a12"/>鬥额。直得东勝神洲射箭。西瞿耶尼中垛。所以道。 <lb ed="X" n="0832c14"/><lb ed="R092" n="0531a13"/>髑髅长千世界。鼻孔摩出家风。若是未出阴界。尙 <lb ed="X" n="0832c15"/><lb ed="R092" n="0531a14"/>带见闻知觉恁么说话。一似鸭听雷鸣。隔靴抓痒。 <lb ed="X" n="0832c16"/><lb ed="R092" n="0531a15"/>直饶脱却根尘。去却機境。尙馀一线路在。且二途 <lb ed="X" n="0832c17"/><lb ed="R092" n="0531a16"/>不涉一句作么生道。还委悉么。<persName>佛</persName>殿阶前石狮子。 <lb ed="X" n="0832c18"/><lb ed="R092" n="0531a17"/>大洋海裡铁昆仑。川禅师云。智不责愚。颂曰。如刀 <lb ed="X" n="0832c19"/><lb ed="R092" n="0531a18"/>割水。似火吹光。明来暗去。那事无妨。歌利王。歌利 <lb ed="X" n="0832c20"/><lb ed="R092" n="0531b01"/>王。谁知远烟浪。别有好思量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832c21"/><lb ed="R092" n="0531b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0832c2101">须菩提又念过去于五百世<note place="inline">至</note>无众生相无寿者相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832c22"/><lb ed="R092" n="0531b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0832c2201">忍辱仙人。<persName>如来</persName>五百世中。修忍辱波罗蜜行。欲令 <lb ed="X" n="0832c23"/><lb ed="R092" n="0531b04"/>一切众生。成就忍辱波罗蜜法。不著诸相。见一切 <lb ed="X" n="0832c24"/><lb ed="R092" n="0531b05"/>人迷悟贤愚贫富。平等恭敬。不生轻慢。以至恶骂 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0833a" n="0833a"/> <lb ed="X" n="0833a01"/><lb ed="R092" n="0531b06"/>捶打。皆悉能忍。反生欢喜。不生嗔恨之心。圆悟禅 <lb ed="X" n="0833a02"/><lb ed="R092" n="0531b07"/>师云。大凡为善知识。应当慈悲柔和。善顺接物。以 <lb ed="X" n="0833a03"/><lb ed="R092" n="0531b08"/>平等无诤自处。彼以恶声色来加我。非理相干。讪 <lb ed="X" n="0833a04"/><lb ed="R092" n="0531b09"/>谤毁辱。但退步自照。于<anchor xml:id="nkr_note_add_0833a0401" n="0833a0401"/><anchor xml:id="beg0833a0401" n="0833a0401"/>己<anchor xml:id="end0833a0401"/>无嫌。一切勿与挍量。亦 <lb ed="X" n="0833a05"/><lb ed="R092" n="0531b10"/>不嗔恨。只与直下坐断。初如不闻见。久之魔孽自 <lb ed="X" n="0833a06"/><lb ed="R092" n="0531b11"/>消耳。若与之较。即恶声相反。岂有了期。又云。见性 <lb ed="X" n="0833a07"/><lb ed="R092" n="0531b12"/>之人。闻人毁谤。如饮甘露。心自淸凉。不生烦恼。则 <lb ed="X" n="0833a08"/><lb ed="R092" n="0531b13"/>能成就定慧之力。不被六贼盗窃家宝。功德法财。 <lb ed="X" n="0833a09"/><lb ed="R092" n="0531b14"/>遂从此增长也。傅大士云。频经五百世。前後极时 <lb ed="X" n="0833a10"/><lb ed="R092" n="0531b15"/>长。承仙忍辱力。今乃证真常。川禅师云。目前无法。 <lb ed="X" n="0833a11"/><lb ed="R092" n="0531b16"/>从教柳绿花红。耳畔无闻。一任莺啼燕语。颂曰。四 <lb ed="X" n="0833a12"/><lb ed="R092" n="0531b17"/>大元无我。五蕴悉皆空。廓落虚无理。乾坤万古同。 <lb ed="X" n="0833a13"/><lb ed="R092" n="0531b18"/>妙峰嶷嶷常如故。谁管顚号刮地风。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0833a14"/><lb ed="R092" n="0532a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0833a1401">是故须菩提菩萨应離一切相<note place="inline">至</note>三藐三菩提心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0833a15"/><lb ed="R092" n="0532a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0833a1501">应離一切相者。心常空寂。不生起灭。湛然淸净。是 <lb ed="X" n="0833a16"/><lb ed="R092" n="0532a03"/>離一切相也。川禅师云。是即此用。離此用。颂曰。得 <lb ed="X" n="0833a17"/><lb ed="R092" n="0532a04"/>之在心。应之在手。雪月风花。天长地久。朝朝鸡向 <lb ed="X" n="0833a18"/><lb ed="R092" n="0532a05"/>五更啼。春来处处山花秀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0833a19"/><lb ed="R092" n="0532a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0833a1901">不应住色生心<note place="inline">至</note>为利益一切众生应如是佈施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0833a20"/><lb ed="R092" n="0532a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0833a2001">不应住色声香味触法生心者。心住六尘。即著诸 <lb ed="X" n="0833a21"/><lb ed="R092" n="0532a08"/>相。取捨爱憎。无有休期。应生无所住心者。心无所 <lb ed="X" n="0833a22"/><lb ed="R092" n="0532a09"/>住。随处解脱。内外根尘。悉皆销殒。一切无心。即无 <lb ed="X" n="0833a23"/><lb ed="R092" n="0532a10"/>所住也。花严经云。一切境界。不生染著。净身口意。 <lb ed="X" n="0833a24"/><lb ed="R092" n="0532a11"/>住无碍行。灭一切障。世间受生。皆由著我。若離此 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0833b" n="0833b"/> <lb ed="X" n="0833b01"/><lb ed="R092" n="0532a12"/>著。即无生处。赵州云。我见百千亿个。尽是觅作<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0833b02"/><lb ed="R092" n="0532a13"/>汉子。于中觅个无心底难得。讷首座云。心本无形。 <lb ed="X" n="0833b03"/><lb ed="R092" n="0532a14"/>因尘有相。尘灭心灭。真心湛然。常察。禅师心印颂 <lb ed="X" n="0833b04"/><lb ed="R092" n="0532a15"/>云。问君心印作何颜。心印何人敢授传。历劫坦然 <lb ed="X" n="0833b05"/><lb ed="R092" n="0532a16"/>无异色。呼为心印早虚言。须知体似虚空性。将喩 <lb ed="X" n="0833b06"/><lb ed="R092" n="0532a17"/>红炉火裡莲。莫谓无心云是道。无心犹隔一褈关。 <lb ed="X" n="0833b07"/><lb ed="R092" n="0532a18"/><name role="" type="person">圆悟禅师</name>云。在家菩萨。修出家行。如火中生莲。盖 <lb ed="X" n="0833b08"/><lb ed="R092" n="0532b01"/>名位权势意气。猝难调伏。而况火宅烦扰煎熬。百 <lb ed="X" n="0833b09"/><lb ed="R092" n="0532b02"/>端千緖。除非自<anchor xml:id="nkr_note_add_0833b0901" n="0833b0901"/><anchor xml:id="beg0833b0901" n="0833b0901"/>己<anchor xml:id="end0833b0901"/>。直下明悟本性妙圆。到大寂大 <lb ed="X" n="0833b10"/><lb ed="R092" n="0532b03"/>定休歇之场。方能放下。廓尔平常。彻证无心。观一 <lb ed="X" n="0833b11"/><lb ed="R092" n="0532b04"/>切法。如梦幻泡影。空豁豁地。随时应节。消遣将去。 <lb ed="X" n="0833b12"/><lb ed="R092" n="0532b05"/>随自<anchor xml:id="nkr_note_add_0833b1201" n="0833b1201"/><anchor xml:id="beg0833b1201" n="0833b1201"/>己<anchor xml:id="end0833b1201"/>力量。转化未悟。同入无为无事法性海中。 <lb ed="X" n="0833b13"/><lb ed="R092" n="0532b06"/>则出来<name role="" type="person">南阎浮提</name>打一遭。必不为折本也。黄蘗云。 <lb ed="X" n="0833b14"/><lb ed="R092" n="0532b07"/>供养十方诸<persName>佛</persName>。不如供养一个无心道人。夫无心 <lb ed="X" n="0833b15"/><lb ed="R092" n="0532b08"/>者。如如之体。内如木石。不动不摇。外如虚空。不塞 <lb ed="X" n="0833b16"/><lb ed="R092" n="0532b09"/>不碍。是名<persName>佛</persName>也。又恒沙者。即以沙言。诸<persName>佛</persName>菩萨。释 <lb ed="X" n="0833b17"/><lb ed="R092" n="0532b10"/>梵诸天。步履而过。沙亦不喜。牛羊虫蚁践踏而行。 <lb ed="X" n="0833b18"/><lb ed="R092" n="0532b11"/>沙亦不怒。珍宝馨香。沙亦不贪。粪溺臭秽。沙亦不 <lb ed="X" n="0833b19"/><lb ed="R092" n="0532b12"/>恶此则无心之心。離一切相。众生诸<persName>佛</persName>。更无差别。 <lb ed="X" n="0833b20"/><lb ed="R092" n="0532b13"/>但能无心。则便是究竟也。若心有住。即为非住。真 <lb ed="X" n="0833b21"/><lb ed="R092" n="0532b14"/>如之心。本无所住。若不住诸法相。即与道相应。若 <lb ed="X" n="0833b22"/><lb ed="R092" n="0532b15"/>住于法。即违正教。既违正教。即为非住也。不应住 <lb ed="X" n="0833b23"/><lb ed="R092" n="0532b16"/>色佈施。菩萨不见有身可捨。随见一切愚痴贫贱 <lb ed="X" n="0833b24"/><lb ed="R092" n="0532b17"/>之人。毁骂捶打。需索财物。若能随顺其意。令生欢 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0833c" n="0833c"/> <lb ed="X" n="0833c01"/><lb ed="R092" n="0532b18"/>喜。不生嗔恨之心。即是佈施之義。若祇分辨是非。 <lb ed="X" n="0833c02"/><lb ed="R092" n="0533a01"/>顾惜财物。阻抑其意。令生嗔恨。即不名佈施也。又 <lb ed="X" n="0833c03"/><lb ed="R092" n="0533a02"/>云。凡夫不肯空心。恐落于空。不知自心本空。愚人 <lb ed="X" n="0833c04"/><lb ed="R092" n="0533a03"/>除。事不除心。智者除心不除。事。菩萨心如虚空。一 <lb ed="X" n="0833c05"/><lb ed="R092" n="0533a04"/>切俱捨。所作福德。皆不贪著。然捨有三等。内外身 <lb ed="X" n="0833c06"/><lb ed="R092" n="0533a05"/>心。一切俱捨。犹如虚空。无所贪著。然後随方应物。 <lb ed="X" n="0833c07"/><lb ed="R092" n="0533a06"/>能所皆忘。是为大捨。若一边行道佈德。一边施捨。 <lb ed="X" n="0833c08"/><lb ed="R092" n="0533a07"/>无希望心。是为中捨。若廣修众善。有所希望。闻法 <lb ed="X" n="0833c09"/><lb ed="R092" n="0533a08"/>知空。遂乃不著。是为小捨。傅大士云。菩萨怀深智。 <lb ed="X" n="0833c10"/><lb ed="R092" n="0533a09"/>何时不带悲。投身饲饿虎。割肉济鹰饥。精勤三大 <lb ed="X" n="0833c11"/><lb ed="R092" n="0533a10"/>劫。曾无一念疲。如能同此行。皆得作天师。应如是 <lb ed="X" n="0833c12"/><lb ed="R092" n="0533a11"/>佈施者。俭于自<anchor xml:id="nkr_note_add_0833c1201" n="0833c1201"/><anchor xml:id="beg0833c1201" n="0833c1201"/>己<anchor xml:id="end0833c1201"/>。奢于他人。是名利益一切众生。 <lb ed="X" n="0833c13"/><lb ed="R092" n="0533a12"/>若人心口相应。行解一般。是名利益于自<anchor xml:id="nkr_note_add_0833c1301" n="0833c1301"/><anchor xml:id="beg0833c1301" n="0833c1301"/>己<anchor xml:id="end0833c1301"/>也。又 <lb ed="X" n="0833c14"/><lb ed="R092" n="0533a13"/>云。所作依他性。修成功德林。终无趣寂意。唯有济 <lb ed="X" n="0833c15"/><lb ed="R092" n="0533a14"/>群心。行悲悲廣大。用智智能深。利他兼自利。小圣 <lb ed="X" n="0833c16"/><lb ed="R092" n="0533a15"/>讵能任。川禅师云。有<persName>佛</persName>处不得住。无<persName>佛</persName>处急走过。 <lb ed="X" n="0833c17"/><lb ed="R092" n="0533a16"/>三<anchor xml:id="nkr_note_add_0833c1701" n="0833c1701"/><anchor xml:id="beg0833c1701" n="0833c1701"/>十<anchor xml:id="end0833c1701"/>年後。莫言不道。颂曰。朝遊南嶽。暮往天台。追 <lb ed="X" n="0833c18"/><lb ed="R092" n="0533a17"/>而不及。忽然自来。独行独坐无拘繫。得宽怀处且 <lb ed="X" n="0833c19"/><lb ed="R092" n="0533a18"/>宽怀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0833c20"/><lb ed="R092" n="0533b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0833c2001"><persName>如来</persName>说一切诸相<note place="inline">至</note>一切众生即非众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0833c21"/><lb ed="R092" n="0533b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0833c2101"><persName>如来</persName>说我人等相。毕竟可破壞。非真实体。一切众 <lb ed="X" n="0833c22"/><lb ed="R092" n="0533b03"/>生。尽是假名。若離妄心。即无众生可得。故言即非 <lb ed="X" n="0833c23"/><lb ed="R092" n="0533b04"/>众生。是以若能秉持律仪。修行善法。而用佈施。饶 <lb ed="X" n="0833c24"/><lb ed="R092" n="0533b05"/>益众生。不得住于诸相也。川禅师云。别有长处。不 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0834a" n="0834a"/> <lb ed="X" n="0834a01"/><lb ed="R092" n="0533b06"/>妨拈出。颂曰。不是众生不是相。春暖黄莺啼柳上。 <lb ed="X" n="0834a02"/><lb ed="R092" n="0533b07"/>说尽山河海月情。依前不曾空惆怅。休惆怅。万里 <lb ed="X" n="0834a03"/><lb ed="R092" n="0533b08"/>无雲天一样。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0834a04"/><lb ed="R092" n="0533b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0834a0401">须菩提<persName>如来</persName>是真语者<note place="inline">至</note>不诳语者不异语者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0834a05"/><lb ed="R092" n="0533b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0834a0501">迷则种种皆妄。故不真不实不如。有诳有异。悟即 <lb ed="X" n="0834a06"/><lb ed="R092" n="0533b11"/>一切真。一切实。一切如。不诳不异也。又云。真语者。 <lb ed="X" n="0834a07"/><lb ed="R092" n="0533b12"/>一切含生。皆有<persName>佛</persName>性也。实语者。一切法空。本无所 <lb ed="X" n="0834a08"/><lb ed="R092" n="0533b13"/>有也。如语者。一切万法。本来不动也。不诳语者。闻 <lb ed="X" n="0834a09"/><lb ed="R092" n="0533b14"/>如是法。皆得解脱也。不异语者。一切万法。本自空 <lb ed="X" n="0834a10"/><lb ed="R092" n="0533b15"/>寂。将何为异也。傅大士云。众生与蕴界。名别体非 <lb ed="X" n="0834a11"/><lb ed="R092" n="0533b16"/>殊。了知心是幻。迷情见有无。真言言不妄。实语语 <lb ed="X" n="0834a12"/><lb ed="R092" n="0533b17"/>非虚。如终无变异。性相本来如。川禅师云。知恩者 <lb ed="X" n="0834a13"/><lb ed="R092" n="0533b18"/>少。负恩者多。颂曰。两个五百是一贯。阿爷原是丈 <lb ed="X" n="0834a14"/><lb ed="R092" n="0534a01"/>夫汉。分明对面对渠言。争奈好心无好报。真语者。 <lb ed="X" n="0834a15"/><lb ed="R092" n="0534a02"/>实语者。呵呵呵。喏喏喏。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0834a16"/><lb ed="R092" n="0534a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0834a1601">须菩提<persName>如来</persName>所得法此法无实无虚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0834a17"/><lb ed="R092" n="0534a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0834a1701">法即以心传心。何法不因心之所立。<persName>如来</persName>以无所 <lb ed="X" n="0834a18"/><lb ed="R092" n="0534a05"/>得心。而得夫真空无相法。此法即此心真体。言无 <lb ed="X" n="0834a19"/><lb ed="R092" n="0534a06"/>实者。心体空寂。无相可得也。无虚者。内有河沙功 <lb ed="X" n="0834a20"/><lb ed="R092" n="0534a07"/>德。用而不竭也。欲言其实。无形可观。无相可得。欲 <lb ed="X" n="0834a21"/><lb ed="R092" n="0534a08"/>言其虚。见能作用。神妙无方。是故不可言有。不可 <lb ed="X" n="0834a22"/><lb ed="R092" n="0534a09"/>言无。有而不有。无而不无。言词不及。其唯圣人乎。 <lb ed="X" n="0834a23"/><lb ed="R092" n="0534a10"/>若不離相修行。无由达此法也。傅大士云。证空便 <lb ed="X" n="0834a24"/><lb ed="R092" n="0534a11"/>为实。执我乃成虚。非空亦非有。谁有复谁无对病 <pb ed="X" xml:id="X24.0469.0834b" n="0834b"/> <lb ed="X" n="0834b01"/><lb ed="R092" n="0534a12"/>应须药。无病药还祛。须依二空理。颖脱入无馀。川 <lb ed="X" n="0834b02"/><lb ed="R092" n="0534a13"/>禅师云。水中盐味。色裡胶靑。颂曰。硬似铁。软如酥。 <lb ed="X" n="0834b03"/><lb ed="R092" n="0534a14"/>看时有。觅还无。虽然步步常相守。要且无人。识得 <lb ed="X" n="0834b04"/><lb ed="R092" n="0534a15"/>渠。咦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0834b05"/><lb ed="R092" n="0534a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0834b0501">须菩提若菩萨心住于法<note place="inline">至</note>无量无边功德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0834b06"/><lb ed="R092" n="0534a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0834b0601">如人入暗。即无所见者。众生之心。本自无住。无住 <lb ed="X" n="0834b07"/><lb ed="R092" n="0534a18"/>之心。即见诸法实相。名为菩萨。二乘之人。心住于 <lb ed="X" n="0834b08"/><lb ed="R092" n="0534b01"/>法。不见诸法实相。背菩提路。何异凡夫。如人偝明。 <lb ed="X" n="0834b09"/><lb ed="R092" n="0534b02"/>而入暗室。如人有目。日光明照。见种种色者。二乘 <lb ed="X" n="0834b10"/><lb ed="R092" n="0534b03"/>之人。不见色而住色。譬如不见坑阱。而坠坑阱。菩 <lb ed="X" n="0834b11"/><lb ed="R092" n="0534b04"/>萨见色而不住色。譬如见坑阱。而不坠坑阱。一切 <lb ed="X" n="0834b12"/><lb ed="R092" n="0534b05"/>诸法。但有假名。二乘之人。为无慧眼。不辨真假。菩 <lb ed="X" n="0834b13"/><lb ed="R092" n="0534b06"/>萨即有慧眼。见种种色。悉皆无相。故达摩云。不见 <lb ed="X" n="0834b14"/><lb ed="R092" n="0534b07"/>色。即是见色耳。逍遥翁云。所见有是有不是。此世 <lb ed="X" n="0834b15"/><lb ed="R092" n="0534b08"/>间妄眼。无是无不是。此出世真眼。所知有可有不 <lb ed="X" n="0834b16"/><lb ed="R092" n="0534b09"/>可。此世间妄心。无可无不可。此出世真心也。当来 <lb ed="X" n="0834b17"/><lb ed="R092" n="0534b10"/>之世者。即是<persName>如来</persName>灭後。後五百岁中。浊恶之时也。 <lb ed="X" n="0834b18"/><lb ed="R092" n="0534b11"/>即为<persName>如来</persName>以<persName>佛</persName>智慧者。若人心常精进读诵是经。 <lb ed="X" n="0834b19"/><lb ed="R092" n="0534b12"/>即慧性渐开。当了悟实相。人法二空。不被一切善 <lb ed="X" n="0834b20"/><lb ed="R092" n="0534b13"/>恶凡圣诸境惑乱。即同<persName>如来</persName>智慧性也。悉知悉见 <lb ed="X" n="0834b21"/><lb ed="R092" n="0534b14"/>是人。成就功德者。三世诸<persName>佛</persName>。无不知见。了悟之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0834001" n="0834001"/>人。</p></cb:div></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0820a2201" to="#end0820a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">遣</lem><rdg wit="#wit.orig">遗</rdg></app> <app from="#beg0820a2301" to="#end0820a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">持</lem><rdg wit="#wit.orig">时</rdg></app> <app from="#beg0820c0701" to="#end0820c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">缚</lem><rdg wit="#wit.orig">缚</rdg></app> <app from="#beg0821a1001" to="#end0821a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0821a1601" to="#end0821a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0821b0401" to="#end0821b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0821b0801" to="#end0821b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0821b1101" to="#end0821b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0821c0301" to="#end0821c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0823a0401" to="#end0823a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0823b0301" to="#end0823b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">蘗</lem><rdg wit="#wit.orig">蘖</rdg></app> <app from="#beg0823b1501" to="#end0823b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0823c0201" to="#end0823c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0823c1001" to="#end0823c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0824a0901" to="#end0824a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">蘗</lem><rdg wit="#wit.orig">蘖</rdg></app> <app from="#beg0824c0901" to="#end0824c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0825a1801" to="#end0825a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">蘗</lem><rdg wit="#wit.orig">蘖</rdg></app> <app from="#beg0825b0601" to="#end0825b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">蘗</lem><rdg wit="#wit.orig">蘖</rdg></app> <app from="#beg0825b0901" to="#end0825b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0825c1001" to="#end0825c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0826c0401" to="#end0826c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0826c1001" to="#end0826c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0826c1601" to="#end0826c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">藐</lem><rdg wit="#wit.orig">貌</rdg></app> <app from="#beg0827b1101" to="#end0827b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0827b1601" to="#end0827b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0827b1801" to="#end0827b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0827b2001" to="#end0827b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0827b2401" to="#end0827b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0827c0701" to="#end0827c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0827c2001" to="#end0827c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0828a0901" to="#end0828a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0828b0501" to="#end0828b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="观世心 (2019-10-09)">住<note type="cf1">X24n0468_p0779a19</note></lem><rdg wit="#wit.orig">性</rdg></app> <app from="#beg0829a0101" to="#end0829a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">悉</lem><rdg wit="#wit.orig">委</rdg></app> <app from="#beg0830a1001" to="#end0830a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0830a2001" to="#end0830a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0830b2401" to="#end0830b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0830c0401" to="#end0830c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0831a0601" to="#end0831a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0831a1901" to="#end0831a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0833a0401" to="#end0833a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0833b0901" to="#end0833b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0833b1201" to="#end0833b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0833c1201" to="#end0833c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0833c1301" to="#end0833c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0833c1701" to="#end0833c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp6" cb:provider="来函：观世心 (2023-03-01)">十<note type="cf1">X24n0461_p0551a16</note></lem><rdg wit="#wit.orig">千</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0820001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0820001">律上佚失四十行行十字</note> <note n="0824001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0824001">果疑杲</note> <note n="0834001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0834001">人下有落纸</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0820a2201" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X24.0820a22.03" target="#nkr_note_add_0820a2201">遣【CB】，遗【卍续】</note> <note n="0820a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0820a2301">持【CB】，时【卍续】</note> <note n="0820c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0820c0701">缚【CB】，缚【卍续】</note> <note n="0821a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0821a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0821a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0821a1601">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0821b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0821b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0821b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0821b0801">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0821b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0821b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0821c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0821c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0823a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0823a0401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0823b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0823b0301">蘗【CB】，蘖【卍续】</note> <note n="0823b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0823b1501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0823c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0823c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0823c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0823c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0824a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0824a0901">蘗【CB】，蘖【卍续】</note> <note n="0824c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0824c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0825a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0825a1801">蘗【CB】，蘖【卍续】</note> <note n="0825b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0825b0601">蘗【CB】，蘖【卍续】</note> <note n="0825b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0825b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0825c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0825c1001">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0826c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0826c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0826c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0826c1001">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0826c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0826c1601">藐【CB】，貌【卍续】</note> <note n="0827b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0827b1101">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0827b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0827b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0827b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0827b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0827b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0827b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0827b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0827b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0827c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0827c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0827c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0827c2001">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0828a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0828a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0828b0501" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X24.0828b05.06" target="#nkr_note_add_0828b0501">住【CB】，性【卍续】</note> <note n="0829a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0829a0101">悉【CB】，委【卍续】</note> <note n="0830a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0830a1001">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0830a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0830a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0830b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0830b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0830c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0830c0401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0831a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0831a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0831a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0831a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0833a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0833a0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0833b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0833b0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0833b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0833b1201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0833c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0833c1201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0833c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0833c1301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0833c1701" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X24.0833c17.02" target="#nkr_note_add_0833c1701">十【CB】，千【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>